KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • İştirak Halinde Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    İştirak halinde mülkiyet (elbirliği mülkiyeti), kanun veya sözleşme gereği aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin (mirasçılar vb.), mallar üzerindeki paylarının belli olmadığı, mülkiyete elbirliğiyle sahip oldukları ortaklık türüdür.

    TMK m. 701 Uyarınca Elbirliği Mülkiyeti

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların paylarının belli olmadığı elbirliği mülkiyeti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak Halinde Mülkiyet

    “Mirasçılar arasındaki o **iştirak halinde mülkiyet**, tapu sicilinde tek bir ortaklık olarak kayıtlıydı.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık yapısı genel İştirak kurallarına tabidir. Haklar Ayni Hak korumasındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İştirak halinde mülkiyette ortaklar payını tek başına satabilir mi?

    Hayır, elbirliği mülkiyetinde ortakların somut payları olmadığından tek başına devir yapamazlar; ancak mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi istenebilir.

    2. İştirak halinde mülkiyette dava açma yetkisi nasıldır?

    Kural olarak ortakların bütün mallarla ilgili davalarda birlikte hareket etmesi (birlikte dava açması) gerekir.

  • İştirak Nafakası Nedir? Neye Denir?

    İştirak nafakası, aile hukukunda, boşanma veya ayrılık sonrasında velayeti kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak üzere ödemekle yükümlü olduğu nafaka türüdür.

    TMK m. 182 Uyarınca İştirak Nafakası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “velayet kendisine verilmeyen eşin çocuk için ödediği katılım nafakası” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak Nafakası

    “Mahkemenin bağladığı **iştirak nafakası** ile çocuğun masrafları güvence altına alındı.”
    Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Nafaka borcu Boşanma ilamıyla hüküm altına alınır. Ödeme yapılmazsa İcra Takibi açılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

    Kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar ödenir; çocuk eğitimine devam ediyorsa eğitim süresince devam eder.

    2. İştirak nafakası arttırılabilir mi?

    Evet, enflasyon artışı veya çocuğun masraflarının artması halinde nafakanın arttırılması davası açılabilir.

  • İştirak Nedir? Neye Denir?

    İştirak (katılma/ortaklık), ceza hukukunda suç ortaklığını, medeni hukukta ise birden fazla kişinin bir hak veya mal üzerinde elbirliğiyle ortaklık kurmasını ifade eder.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “suç ortaklığı veya elbirliğiyle ortaklık” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak

    “Suça **iştirak** eden diğer sanıklar da mahkeme salonuna getirildi.”
    Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık türü İştirak Halinde Mülkiyet olarak tapuya tescil edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Suçta iştirak halleri nelerdir?

    Faillik, azmettirme ve yardım etme şeklinde iştirak halleri bulunur.

    2. İştirak halinde mülkiyet nedir?

    Ortakların paylarının belli olmadığı, elbirliğiyle sahip olduğu mülkiyet türüdür.

  • İşçi Nedir? Neye Denir?

    İşçi, iş hukukunda, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir.

    4857 Sayılı Kanun Uyarınca İşçi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir hizmet akdine dayanarak çalışan kimse” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşçi

    “Haklarını arayan **işçi**, mahkeme kapısında adalet bekliyordu.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşı tarafı İşveren unvanını taşır. Çalışma alanı İşyeri sınırlarıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İşçi ile bağımsız çalışan arasındaki fark nedir?

    İşçi bir işverene bağımlı olarak çalışır; bağımsız çalışan (esnaf vb.) ise kendi nam ve hesabına iş yapar.

    2. Kıdem tazminatı almak için ne kadar çalışmak gerekir?

    Aynı işverenin yanında en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir.

  • İşveren Nedir? Neye Denir?

    İşveren, iş hukukunda, işçi çalıştıran, işyerini sevk ve idare eden gerçek veya tüzel kişi ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır.

    4857 Sayılı Kanun Uyarınca İşveren

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşveren

    “Fabrikanın sahibi olan **işveren**, çalışma şartlarını düzeltmek için işçilerle masaya oturdu.”
    Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşı tarafı İşçi çalıştırır. Sorumluluk alanı İşyeri sınırlarıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İşveren vekili kime denir?

    İşveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.

    2. İşverenin gözetim borcu nedir?

    İşçinin sağlığını ve iş güvenliğini korumak için gerekli tüm tedbirleri alma zorunluluğudur.

  • İş Kazası Nedir? Neye Denir?

    İş kazası, iş hukukunda ve sosyal güvenlik hukukunda, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya iş nedeniyle yürütülen faaliyetler dolayısıyla bedensel veya ruhsal zarara uğraması olayıdır.

    5510 Sayılı Kanun m. 13 ve Kusur Sorumluluğu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “işyerinde veya işin yürütümünden dolayı meydana gelen kazalar” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İş Kazası

    “Fabrikada yaşanan o acı **işkazası**, iş güvenliği tedbirlerinin ihmal edildiğini mahkemede gözler önüne serdi.”
    Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Olay İşyeri sınırlarında gerçekleşir. Mağdur İşçi, sorumlu ise İşveren konumundadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İş kazası SGK’ya ne zaman bildirilmelidir?

    İşveren tarafından kazanın olduğu günden itibaren en geç 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilmelidir.

    2. İş kazası nedeniyle maddi manevi tazminat davası açılabilir mi?

    Evet, işçi veya vefat halinde yakınları işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açabilir.

  • İşgal Nedir? Neye Denir?

    İşgal, eşya hukukunda, sahipsiz bir taşınır malın mülkiyetini kazanmak amacıyla zilyetliğe geçirme fiilidir; haksız işgaller ise ecrimisil doğurur.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “sahipsiz malı edinme veya başkasının mülkünü haksız tutma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşgal

    “Boş araziye yapılan o haksız **işgal** davası mahkemeye taşındı.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Haksız işgaller Ecrimisil tazminatına yol açar. Önlenmesi El Atmanın Önlenmesi davasıyla istenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Sahipsiz taşınmazlar işgal yoluyla kazanılabilir mi?

    Hayır, sahipsiz taşınmazlar devletin mülkiyetindedir; işgal ancak sahipsiz taşınırlar için geçerlidir.

    2. Haksız işgal tazminatı nedir?

    Ecrimisil olarak adlandırılan haksız kullanım bedelidir.

  • İşyeri Nedir? Neye Denir?

    İşyeri, iş hukukunda ve ticaret hukukunda, işçilerin işlerini gördüğü, eklentileriyle birlikte kurumsal organizasyona dahil olan yerdir.

    4857 Sayılı Kanun m. 2

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “işçinin iş gördüğü yer ve eklentileri” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşyeri

    “Fabrikanın o büyük **işyeri** kapısından her sabah yüzlerce işçi içeri giriyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Çalışma ilişkisi İşçi ve İşveren arasında kurulur. Riskler İş Kazası hukukuyla denetlenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İşyerinin eklentileri nelerdir?

    Dinlenme odaları, yemekhane, kreş ve araçlar işyerinin eklentisidir.

    2. İşyeri devri iş sözleşmelerini bitirir mi?

    Hayır, işyeri devri kural olarak mevcut iş sözleşmelerini kendiliğinden sona erdirmez, yeni işverene geçer.

  • İstisna Sözleşmesi Nedir? Neye Denir?

    İstisna sözleşmesi (eser sözleşmesi), yüklenicinin bir eser üretmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği borçlar hukuku sözleşmesidir.

    TBK m. 470 Uyarınca Eser Sözleşmesi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yüklenicinin eser meydana getirmeyi, iş sahibinin bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İstisna Sözleşmesi

    “Yapı inşası için imzalanan o **istisna sözleşmesi** tarafların haklarını güvenceye alıyordu.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşme bir Akit türüdür. Ödenen tutar Bedel olarak kararlaştırılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İstisna sözleşmesinde eser ne zaman teslim edilir?

    Sözleşmede kararlaştırılan tarihte veya işin niteliğine göre gereken sürede teslim edilir.

    2. Eserde ayıplı ifa olursa ne yapılır?

    İş sahibi onarım, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme haklarını kullanabilir.

  • İstirdat Nedir? Neye Denir?

    İstirdat (geri alma davası), icra ve borçlar hukukunda, borçlu olmadığı halde icra tehdidi altında ödemede bulunan kişinin, ödediği paranın geri alınması için açtığı tazminat davasıdır.

    İİK m. 72 Uyarınca İstirdat Davası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlu olunmadığı halde ödenen paranın geri istenmesi davası” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İstirdat

    “Haksız yere ödediği parayı geri almak için açtığı **istirdat** davası adliyede görülüyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç İcra Takibi sonrasında ödenen paralar için açılır. Hak talep edilen unsur Alacak niteliğindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İstirdat davası kaç günde açılır?

    Ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır.

    2. Menfi tespit davası ile istirdat davası arasındaki fark nedir?

    Menfi tespit borç ödenmeden önce açılır; istirdat ise borç ödendikten sonra paranın geri alınması için açılır.