KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • İhtar Nedir? Neye Denir?

    İhtar, borçlar hukukunda ve usul hukukunda, bir kimseye yükümlülüğünü hatırlatma, uyarma ve borcun ifasını isteme yönündeki hukuki bildirimdir.

    İhtarın Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “uyarı, borçluya borcunu hatırlatma bildirimi” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ihtar ve temerrüt maddelerinde açıklandığı üzere; borçlunun temerrüde düşürülmesi için ihtar çekilmesi usuli ön şarttır.

    Edebi Eserlerde İhtar Kavramı

    “İşverenin verdiği o son yazılı **ihtar**, çalışma disiplinini hatırlatan resmi bir uyarıydı.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Resmi yazılı hali İhtarname belgesidir. Süreç borçlunun Gecikme Faizi ödemesini tetikler.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtar hangi hallerde zorunludur?

    Vadesi kesin olarak belirlenmemiş borçlarda borçluyu temerrüde düşürmek için ihtar çekilmesi zorunludur.

    2. İhtar sözlü yapılabilir mi?

    İspat kolaylığı açısından ihtarların yazılı veya noter kanalıyla yapılması esastır.

  • İhbar Nedir? Neye Denir?

    İhbar, hukukta ve idari işlemlerde, bir olayın, suçun, hakkın kullanılacağının veya bir hukuki durumun yetkili makamlara resmi olarak bildirilmesi, haber verilmesi eylemidir.

    İhbarın Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bildirimde bulunma, haber verme” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ihbar ve şahitlik maddelerinde açıklandığı üzere; suçların veya hak ihlallerinin mercilere bildirilmesi toplumsal güvenin sağlanmasında esastır.

    Edebi Eserlerde İhbar Kavramı

    “Emniyete yapılan o anonim **ihbar**, kaçakçıların saklandığı yeri milis kuvvetlerine bildirdi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Resmi bildirimler İhbarname belgesiyle yapılır. Suç bildirimleri Müşteki şikayetleriyle yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhbar ile şikâyet arasındaki fark nedir?

    İhbar bir olayın makamlara duyurulmasıdır; şikâyet ise suçtan zarar görenin cezalandırma iradesini açıklamasıdır.

    2. Asılsız ihbarda bulunmanın cezası var mıdır?

    Evet, bilerek asılsız ihbarda bulunanlar iftira veya suç uydurma suçundan cezalandırılır.

  • İhale Nedir? Neye Denir?

    İhale, idare ve icra hukukunda, bir malın, hizmetin veya yapım işinin en uygun şartları sunan kişiye resmi usullerle (açık artırma veya eksiltme) ihale komisyonu kararıyla verilmesi işlemidir.

    İhalenin Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “açık artırma veya eksiltme suretiyle bir işi veya malı başkasına verme” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi müzayede ve ihale maddelerinde açıklandığı üzere; açık artırma usulüyle satışların şeffaf yapılması fıkhi açıdan caiz ve esastır.

    Edebi Eserlerde İhale Kavramı

    “İcra dairesinde yapılan o açık artırma **ihale** sonucunda köşk yeni sahibine satıldı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İcra ihaleleri Haciz mallarının satışı için yapılır. İşlemler resmi İlam ve satış prosedürüne tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhalenin feshi davası nedir?

    İhale usulüne uygun yapılmadığı takdirde icra mahkemesinde açılan ihalenin iptali davasıdır.

    2. Kamu ihaleleri hangi kanuna tabidir?

    4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabidir.

  • İflas Nedir? Neye Denir?

    İflas, ticaret hukukunda ve icra-iflas hukukunda, borçlarını ödeyemeyen tacirlerin tüm malvarlığının mahkeme kararıyla toplanarak bütün alacaklılar adına eşitlik ilkesiyle tasfiye edilmesi (külli icra) durumudur.

    İflas Kurumunun Hukuki ve Fıkhi Altyapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlunun malvarlığının mahkeme kararıyla toptan tasfiye edilmesi” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi iflas maddesinde açıklandığı üzere; müflis borçlunun mallarının haczedilip alacaklılar arasında paylaştırılması fıkıhta kabul edilen adli bir tedbirdir.

    Edebi Eserlerde İflas Kavramı

    Ticari çökmeler edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Şirketin ilan ettiği o büyük **iflas**, yılların ticari emeğini bir günde yok etmişti.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İflas süreci Küllî İcra yoludur. Şirketlerin borca batıklığı Borca Batıklık tablosuyla tespit edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Herkes iflas edebilir mi?

    Kural olarak sadece tacirler ve tacir sayılan kişiler iflasa tabiidir; esnaf ve memurlar iflas edemez.

    2. İflas kararı hangi mahkeme tarafından verilir?

    Ticaret Mahkemeleri tarafından iflas kararı verilir.

  • İcra Takibi Nedir? Neye Denir?

    İcra takibi, alacaklının vadesi gelmiş alacağını tahsil etmek amacıyla icra dairesine başvurarak başlattığı ve borçlunun malvarlığına haciz konulmasını sağlayan yasal takip yoludur.

    İcra Takibinin Türleri ve İşleyişi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “alacaklının icra dairesi aracılığıyla borçludan alacağını istemesi” olarak tanımlanır. İlamlı ve ilamsız olarak yürütülür.

    TDV İslâm Ansiklopedisi borç tahsili ve icra maddelerinde belirtildiği üzere; hak sahibinin alacağına yasal yollarla kavuşması devlet teminatı altındadır.

    Edebi Eserlerde İcra Takibi

    “Başlatılan o **icra takibi** sonucunda tüccarın tüm banka hesaplarına haciz konuldu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Takibi başlatan Alacaklı tarafıdır. Süreç İlamsız İcra yoluyla açılabilir. Ödeme yapılmazsa Haciz uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İcra takibine nasıl itiraz edilir?

    Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal 7 günlük süre içinde ilgili icra dairesine dilekçeyle itiraz edilir.

    2. İtiraz edilmeyen icra takibi ne olur?

    Süresinde itiraz edilmeyen takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.

  • İcra Emri Nedir? Neye Denir?

    İcra emri, icra hukukunda, ilamlı icra takiplerinde icra dairesi tarafından borçluya gönderilen, hükmün gereğini (borcu veya teslimi) belirli bir sürede yerine getirmesini ihtar eden resmi ödeme emridir.

    İcra Emrinin Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ilamlı takiplerde borçluya çıkarılan ödeme ve icra emri” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi icra ve ilam maddelerinde açıklandığı üzere; mahkeme kararının infazı için borçluya resmi tebligatla bildirim yapılması usulün gereğidir.

    Edebi Eserlerde İcra Emri

    “Eline tutuşturulan o resmi **icra emri**, mahkeme kararının artık acı bir gerçeğe dönüştüğünü haykırıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Belge dayanağını mahkeme İlam kararından alır. Süreç İlamlı İcra takibinde uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İcra emrine itiraz edilebilir mi?

    İlamlı takiplerde borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı icra mahkemesinde ileri sürülebilir.

    2. İcra emrinde ödeme süresi ne kadardır?

    Kural olarak para alacaklarında 7 gündür.

  • İcra Nedir? Neye Denir?

    İcra, devletin yargı ve kolluk gücüne dayanarak, mahkeme kararlarının (ilamların) veya ödenmeyen borçların devlet eliyle zorla yerine getirilmesini, tahsil edilmesini sağlayan idari ve adli icra sistemidir.

    İcra Kurumunun Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlunun ödemediği borcunu devlet zoruyla ödetme süreci” olarak tanımlanır. İcra daireleri eliyle yürütülür.

    TDV İslâm Ansiklopedisi icra ve hacir maddelerinde açıklandığı üzere; alacaklıların haklarını korumak amacıyla devlet otoritesinin icra yetkisini kullanması kamu düzeni gereğidir.

    Edebi Eserlerde İcra

    “Sabahın erken saatlerinde kapıya gelen **icra** memurları, evin tüm eşyalarını haczetti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç İcra Takibi ile başlar. Borçluya İcra Emri gönderilir. Takip türü İlamlı İcra veya ilamsız olabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İcra dairesi mahkeme midir?

    Hayır, icra dairesi bir mahkeme değil, adli yargı bünyesinde yer alan idari bir icra organıdır (kararlarını icra mahkemeleri denetler).

    2. İcra takibi nasıl başlatılır?

    Alacaklının ilgili icra dairesine giderek veya UYAP üzerinden takip talebi açması ve harç yatırmasıyla başlatılır.

  • İbra Nedir? Neye Denir?

    İbra, borçlar hukukunda, alacaklının borçluyla yaptığı tek taraflı veya sözleşmesel bir irade beyanıyla alacağından tamamen veya kısmen vazgeçerek borçluyu yasal yükümlülüğünden kurtarması (aklaması) işlemidir.

    İbra Müessesesinin Doktrinel ve Fıkhi Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “alacaklının borçluyu borcundan ibraz etmesi, kurtarması” olarak tanımlanır. İslâm borçlar hukukunda ibra, borcun iskât (düşürülmesi) yolları arasında en temel tasarruflardandır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ibra ve iskat maddelerinde açıklandığı üzere; alacaklının kendi rızasıyla borçluyu sorumluluktan kurtarması borç ilişkisini söndüren muteber bir haktır.

    Türk Borçlar Kanunu Sistematiğinde İbra

    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 132. maddesi uyarınca, borçluyu borcundan kurtaran bir sözleşme olan ibra, hiçbir şekil şartına tabi olmaksızın geçerli olarak kurulabilir (iş hukuku istisnaları saklı kalmak kaydıyla).

    Edebi Eserlerde İbra Kavramı

    Borç yükünden kurtulma ve aklanma edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Alacaklının imzaladığı o son ibraname, onun tüm borçlardan hukuken **ibra** edildiğinin kesin kanıtıydı.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İşlemin belgelenmiş hali İbraname olarak düzenlenir. Borcun sona ermesi Borcun Sona Ermesi halleri arasında incelenir. Edimin yerine getirilmesi İfa kavramıyla ilişkilidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İbra sözleşmesi şekle tabi midir?

    Genel borçlar hukukunda şekle tabi değildir; ancak iş hukukundaki işçi alacaklarına ilişkin ibra sözleşmeleri yazılı olmak zorundadır.

    2. İbra ile ifa aynı şey midir?

    Hayır, ifa borcun ödenerek bitirilmesidir; ibra ise ödeme yapılmaksızın alacaklının alacağından vazgeçmesidir.

  • Güven İlkesi Nedir? Neye Denir?

    Güven ilkesi (korunan haklı güven), borçlar hukukunda ve idare hukukunda, hukuki muamelelerde veya idarenin eylemlerinde dürüstlük kuralı gereğince karşı tarafta oluşan haklı beklenti ve güvenin hukuk düzenince korunması esasını ifade eden temel genel kuraldır.

    Güven İlkesinin Doktrinel ve Fıkhi Temelleri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuki ilişkilerde tarafların dürüstlük çerçevesinde oluşan haklı güveninin korunması” olarak tanımlanır. İrader beyanlarının yorumlanmasında “güven teorisi” (Vertrauenstheorie) esastır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi emniyet ve akit maddelerinde açıklandığı üzere; ticari ve hukuki münasebetlerde karşı tarafa verilen güven ve ahde sadakat hususu meşruiyetin merkezindedir.

    İrade Beyanlarının Yorumunda Güven İlkesi

    Sözleşmelerde bir irade beyanının ne anlama geldiği belirlenirken, beyanda bulunanın gizli iradesine değil, dürüst, makul ve orta zekalı bir muhatabın bu beyana vermesi gereken nesnel anlama (güven ilkesine) bakılır.

    Edebi Eserlerde Güven İlkesi

    Dürüstlük ve sözleşmesel güven edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Sözleşmeye atılan imzanın yarattığı o **güven ilkesi**, tarafların geleceğe dönük tüm ticari adımlarını emniyet altına alıyordu.”
    — Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Güven ilkesi Dürüstlük Kuralı esasının ayrılmaz parçasıdır. Akitlerde sadakat Ahde Vefa kuralıyla muhafaza edilir. Sözleşme özgürlüğü Akit Serbestisi dahilindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Güven teorisi ne demektir?

    İrade beyanlarının yorumunda beyan sahibinin iç iradesini değil, muhatabın dürüstlük kuralı çerçevesinde anladığı objektif anlamı esas alan teoridir.

    2. İdarenin güven ilkesini ihlal etmesinin sonucu nedir?

    İdarenin haklı beklenti oluşturan işlemlerinden aniden dönmesi durumunda kişilerin uğradığı zararlar idarece tazmin edilir.

  • Güvence Nedir? Neye Denir?

    Güvence (teminat), borçlar hukukunda, usul hukukunda ve kamu hukukunda, borcun ifa edileceğini, zararın tazmin olunacağını veya yasal yükümlülüklerin yerine getirileceğini garanti altına almak üzere sunulan ayni veya şahsi teminat mekanizmasıdır.

    Güvence Müessesesinin Doktrinel ve Fıkhi Altyapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borcun veya adli yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak için verilen teminat” olarak tanımlanır. İslâm borçlar hukukunda güvence rehin veya kefalet kurumlarıyla karşılanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi teminat ve rehin maddelerinde açıklandığı üzere; alacaklının hakkını riske atmamak amacıyla güvence gösterilmesi akdi güvenin esasıdır.

    HMK ve TBK Sistematiğinde Güvence (Teminat)

    HMK m. 84 uyarınca Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan davacılar veya iflas etmiş kişiler yargılama giderlerini karşılamak üzere mahkemeye teminat göstermek zorundadır. Borçlar hukukunda rehin, ipotek ve banka teminat mektupları temel güvencelerdir.

    Edebi Eserlerde Güvence Kavramı

    Verilen teminatlar ve borç emniyeti edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Mahkemeye sunulan ipotek senedi, borcun ödeneceğine dair sarsılmaz bir **güvence** oluşturmuştu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşmeyle kurulan güvenceler Garanti kurgusuna dayanır. Hak kayıplarını engellemek üzere Geçici Hukuki Koruma tedbirleri alınır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Teminat türleri nelerdir?

    Ayni teminat (rehin, ipotek) ve şahsi teminat (kefalet, garanti) olmak üzere ikiye ayrılır.

    2. Teminat akçesi ne zaman iade edilir?

    Güvence altına alınan borç veya yargılama gideri riski tamamen ortadan kalktığında teminat iade edilir.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by