KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Kovuşturma Nedir? Neye Denir?

    Kovuşturma, ceza muhakemesi hukukunda, iddianamenin kabulü kararıyla başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen ve mahkeme nezdinde yürütülen yargılama evresidir.

    CMK Sistematiğinde Kovuşturma

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “iddianamenin kabulüyle başlayıp dava kesinleşene kadar süren yargılama evresi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kovuşturma

    “Mahkeme salonunda başlayan **kovuşturma** evresi, gerçeği ortaya çıkarmak için sürüyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Öncesi Soruşturma aşamasıdır. Dava Ceza Davası olarak görülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Soruşturma ile kovuşturma arasındaki fark nedir?

    Soruşturma savcı tarafından yürütülen dava öncesi hazırlık evresidir; kovuşturma ise mahkeme nezdinde yürütülen yargılama evresidir.

    2. Kovuşturma evresi ne zaman başlar?

    Mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle resmi olarak başlar.

  • Kıymet Takdiri Nedir? Neye Denir?

    Kıymet takdiri, icra ve iflas hukukunda veya kamulaştırmada, haczedilen malların (taşınır veya taşınmazların) gerçek rayiç piyasa değerinin bilirkişi marifetiyle resmi olarak tespit edilmesidir.

    İİK m. 128 Uyarınca Değer Tespiti

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haczedilen malın değerinin belirlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kıymet Takdiri

    “İcra memurunun yaptığı **kıymet takdiri** raporu köşkün değerini gözler önüne serdi.”
    Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Değerleme Haciz işlemlerinden sonra yapılır. Rapor Bilirkişi tarafından hazırlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kıymet takdirine karşı itiraz süresi nedir?

    Kıymet takdirinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesinde şikayet yoluyla itiraz edilebilir.

    2. Kıymet takdiri hangi satışlarda zorunludur?

    İcra dairelerince yapılacak açık artırma (ihale) öncesi tüm hacizli mallar için zorunludur.

  • Kısmi Ödeme Nedir? Neye Denir?

    Kısmi ödeme, borçlar hukukunda, muaccel bir borcun tamamının değil, sadece bir bölümünün alacaklıya ödenmesi işlemidir.

    TBK m. 84 Uyarınca Kısmi Ödeme

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borcun bir kısmının ödenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kısmi Ödeme

    “Borçlunun yaptığı o **kısmi ödeme** alacaklının borcu tamamen kapattığı anlamına gelmiyordu.”
    Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme işlemi İfa kurallarına tabidir. Bakiye kısım için İcra Takibi açılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Alacaklı kısmi ödemeyi reddedebilir mi?

    Borcun tamamı muaccel ise alacaklı kısmi ödemeyi kural olarak reddedebilir (TBK m. 84).

    2. Kısmi ödeme zamanaşımını keser mi?

    Evet, borçlunun kısmi ödemesi borcu ikrar niteliği taşıdığı için zamanaşımını keser.

  • Kısmi Dava Nedir? Neye Denir?

    Kısmi dava, alacağın sadece bir kısmının dava edildiği, kalan kısmının ise ileride açılacak ek dava ile talep edilmek üzere saklı tutulduğu dava türüdür.

    HMK m. 109 Uyarınca Kısmi Dava

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bölünebilir alacağın sadece bir kısmının dava edilmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kısmi Dava

    “Alacağın tamamı yerine açılan **kısmi dava**, yargılama giderlerini düşürmek için seçilmiş bir usul adımıydı.”
    Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kalan kısım için Ek Dava açılabilir. Tür olarak Belirsiz Alacak Davası ile karıştırılmamalıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kısmi dava açıldığında zamanaşımı nasıl kesilir?

    Zamanaşımı sadece dava dilekçesinde talep edilen kısmi miktar için kesilir; istenmeyen kısım için zamanaşımı işlemeye devam eder.

    2. Her alacak için kısmi dava açılabilir mi?

    Yalnızca niteliği itibarıyla bölünebilir nitelikte olan alacaklar (para alacakları vb.) için kısmi dava açılabilir.

  • Kıdem Tazminatı Nedir? Neye Denir?

    Kıdem tazminatı, iş hukukunda, aynı işverenin işyerinde en az bir yıl çalışmış olan işçinin iş sözleşmesinin kanunda öngörülen hallerle sona ermesi durumunda işverence ödenmesi gereken yasal tazminattır.

    1475 Sayılı Kanun (Eski m. 14) Hükümleri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “en az bir yıl çalışmış işçiye işten ayrılışında ödenen tazminat” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kıdem Tazminatı

    “Yılların emeği karşılığı hak ettiği **kıdem tazminatı** işçinin gelecekteki güvencesiydi.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme yükümlüsü İşveren, hak sahibi ise İşçi konumundadır. Hizmet süresi İşyeri kayıtlarıyla sabittir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

    Kural olarak istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz; ancak haklı fesih halleri veya emeklilik gibi istisnalar saklıdır.

    2. Kıdem tazminatı tavanı nedir?

    Devlet memuruna bir hizmet dönemi için ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesi tutarını aşamayacak şekilde belirlenen üst sınırdır.

  • Kira Sözleşmesi Nedir? Neye Denir?

    Kira sözleşmesi, kiralayanın bir taşınır veya taşınmazın kullanılmasını kiracıya bıraktığı, kiracının da buna karşılık bedel ödemeyi üstlendiği borçlar hukuku sözleşmesidir.

    TBK m. 299 Uyarınca Esaslar

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kullanım hakkının bedel karşılığı devredildiği mukavele” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kira Sözleşmesi

    “Yıllık yenilenen o **kira sözleşmesi** tarafların yükümlülüklerini netleştiriyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşme bir Akit türüdür. Bedel uyuşmazlıkları Kira Tespiti davasına konu olur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kira sözleşmesi tapuya şerh edilebilir mi?

    Evet, taşınmaz kira sözleşmeleri tapu kütüğüne şerh edilerek üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hale getirilebilir.

    2. Kira sözleşmesini noter yapmak zorunlu mu?

    Hayır, yazılı olması yeterlidir; noter zorunluluğu yoktur.

  • Kira Tespiti Nedir? Neye Denir?

    Kira tespiti, uzun süreli kira sözleşmelerinde tarafların anlaşamaması halinde, hakim tarafından piyasa rayici ve emsal kiralar göz önüne alınarak yeni kira bedelinin mahkeme kararıyla belirlenmesidir.

    TBK m. 344 Uyarınca Kira Tespit Davası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “uyuşmazlık halinde hakim tarafından yeni kira bedelinin tespiti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kira Tespiti

    “Ev sahibinin açtığı **kira tespiti** davası sonucunda yeni kira bedeli bilirkişi raporuyla hükme bağlanmıştı.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Değerlemede Emsal Kira bedelleri incelenir. İncelemeyi Bilirkişi yapar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kira tespit davası her yıl açılabilir mi?

    Taraflar anlaşmamışsa her 5 yılda bir ve 5 yılı dolduran dönemin her yılında kira tespit davası açılabilir.

    2. Yeni kira bedeli hangi andan itibaren geçerli olur?

    Dava yeni dönemin başlamasından en geç 30 gün önce açılmışsa yeni dönemin başında geçerli olur.

  • Kira Nedir? Neye Denir?

    Kira, borçlar hukukunda, kiralayanın bir şeyin kullanılmasını veya kullanılmasıyla birlikte meyvelerini kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

    TBK m. 299 Uyarınca Kira Sözleşmesi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir şeyin kullanımını bedel karşılığı bırakma sözleşmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kira

    “Her ayın başında ödenen o **kira** bedeli, bütçesinin en büyük külfetini oluşturuyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşme Kira Sözleşmesi adıyla tanzim olunur. Bedel tespiti Kira Tespiti davalarıyla yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kira sözleşmesi yazılı olmak zorunda mıdır?

    Kural olarak kanunda şekil şartı aranmaz ancak ispat kolaylığı açısından yazılı yapılması esastır.

    2. Kira bedeli artış oranı nasıl belirlenir?

    Konut çatı kiralarında artış oranı TÜFE 12 aylık ortalamayı geçemez.

  • Kesinleşme Nedir? Neye Denir?

    Kesinleşme, mahkeme kararına karşı kanun yollarının (istinaf, temyiz) tüketilmesini veya bu yollara başvurma sürelerinin süresinde kullanılmayarak dolmasını ifade eden adli aşamadır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme kararının kanun yolları tüketilerek kesin kat’i duruma gelmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kesinleşme

    “Yazı işleri müdürünün vurduğu **kesinleşme** şerhiyle dava dosyası nihayet rafa kaldırıldı.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kesinleşen karar Kesin Hüküm halini alır. Süreç İlam belgesi üzerine şerh verilerek tamamlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kesinleşme şerhi nereden alınır?

    Kararı veren ilk derece mahkemesinin yazı işleri müdürlüğünden alınır.

    2. Kesinleşmeden icra takibi başlatılabilir mi?

    Hukuk davalarında ilamın kesinleşmesi kural olarak beklenmez; ancak taşınmaz ve aile hukuku gibi bazı alanlarda kesinleşme şarttır.

  • Kesin Hüküm Nedir? Neye Denir?

    Kesin hüküm (res judicata), bir mahkeme kararının kanun yollarından geçerek veya süresinde başvurulmayarak kesinleşmesi ve aynı konuda aynı taraflar arasında yeniden dava açılamamasını sağlayan mutlak hukuki engeldir.

    HMK m. 303 Uyarınca Kesin Hüküm

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “aynı konuda tekrar dava açılmasını önleyen kesinleşmiş yargı kararı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kesin Hüküm

    “Yargıtay onayından geçerek mühürlenen o karar artık **kesin hüküm** teşkil ediyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kararın kesinleşmesi Kesinleşme şerhiyle anlaşılır. Durum İlam belgesiyle tescil olunur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kesin hüküm itirazı ne zaman ileri sürülür?

    Kamu düzeninden olduğu için yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir ve hakimce re’sen gözetilir.

    2. Kesin hüküm bulunan yerde ne karar verilir?

    Mahkeme, dava şartı yokluğu (kesin hüküm) nedeniyle davanın reddine karar verir.