KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Ön Sorun Nedir? Neye Denir?

    Ön sorun, usul hukukunda, bir davanın esası hakkında karar verilebilmesi için öncelikle çözülmesi ve karara bağlanması gereken hukuki ön meseledir.

    HMK m. 163 Uyarınca Ön Sorun

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “esas hakkında karar vermeden önce çözülmesi gereken hukuki sorun” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ön Sorun

    “Hakim **ön sorun** hakkında karar vermeden davanın esasına giremeyeceğini belirtti.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sorunlar Ön İnceleme aşamasında tespit edilir. Çözüm Usul kurallarına bağlıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ön sorun nasıl çözülür?

    Hakim ön sorun hakkında tarafları dinleyerek karar verir ve yargılamaya devam eder.

    2. Ön sorun hakkında verilen karara ayrıca itiraz edilir mi?

    Kural olarak ara karar niteliğinde olduğundan nihai kararla birlikte denetlenir.

  • Ön İnceleme Nedir? Neye Denir?

    Ön inceleme, HMK m. 137-142 uyarınca, mahkemenin dava şartlarını ve ilk itirazları incelediği, uyuşmazlık konularını tespitle tarafları sulhe teşvik ettiği zorunlu yargılama aşamasıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dava şartlarının incelenip uyuşmazlığın tespiti aşaması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ön İnceleme

    “Hakim **ön inceleme** duruşmasında tarafları sulhe davet etti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Aşama Dava Şartı denetimiyle başlar. İşlemler Usul kurallarına tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ön inceleme duruşmasında neler yapılır?

    Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, tarafların uyuşmazlık noktaları belirlenir ve sulh imkanı araştırılır.

    2. Ön incelemeden sonra hangi aşamaya geçilir?

    Tahkikat (delillerin toplanması ve incelenmesi) aşamasına geçilir.

  • Önalım Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Önalım hakkı (şufa hakkı), paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmazdaki payını üçüncü kişiye satması durumunda diğer paydaşların o payı öncelikle satın alma yetkisini veren yenilik doğuran haktır.

    TMK m. 732 Uyarınca Şufa Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “paylı mülkiyette paydaşların öncelikli satın alma hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Önalım Hakkı

    “Komşuya satılan tarlada kullanılan **önalım hakkı** davası mülklerin aile içinde kalmasını sağladı.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hakkın kullanımı Rüçhan Hakkı ilkeleriyle benzerlik gösterir. Paylı mülkiyet Fiili Taksim ile sınırlandırılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Önalım hakkı davası açma süresi ne kadardır?

    Satışın hak sahibine noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 3 ay ve herhalde satışın üzerinden 2 yıl geçmekle düşer.

    2. Sözleşmeden doğan önalım hakkı tapuya şerh edilebilir mi?

    Evet, sözleşmeden doğan önalım hakkı tapu kütüğüne şerh edilerek en fazla 5 yıl için geçerli kılınabilir.

  • Ödeme Emri Nedir? Neye Denir?

    Ödeme emri, icra hukukunda, alacaklının başvuru üzerine icra dairesi tarafından borçluya gönderilen, borcun ve ferilerinin yasal sürede ödenmesini veya itiraz edilmesini ihtar eden resmi belgedir.

    İİK m. 60 Uyarınca Ödeme Emri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “icra takibinde borçluya gönderilen ödeme ve itiraz ihtarlı belge” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ödeme Emri

    “Postacının getirdiği o resmi **ödeme emri** borçluyu telaşa düşürmüştü.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Belge İcra Takibi sürecini başlatır. Muhatap Borçlu şahıstır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

    İlamsız takiplerde ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmelidir.

    2. Ödeme emrine süresinde itiraz edilmezse ne olur?

    Takip kesinleşir ve alacaklı mal haczi talep etme hakkı kazanır.

  • Ortaklığın Giderilmesi Nedir? Neye Denir?

    Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallardaki ortaklığı, aynen taksim veya açık artırmayla satış suretiyle sonlandıran dava türüdür.

    TMK m. 698 Uyarınca İzale-i Şuyu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “paylı veya elbirliği mülkiyetindeki ortaklığın satış veya taksimle sonlandırılması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ortaklığın Giderilmesi

    “Mirasçılar arasında anlaşmazlıkla açılan **ortaklığın giderilmesi** davası tarlanın satılmasıyla sonuçlandı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklığın temeli İştirak Halinde Mülkiyet veya paylı mülkiyettir. Değerleme Kıymet Takdiri ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ortaklığın giderilmesi davası nasıl sonuçlanır?

    Malın aynen taksimi (bölünmesi) mümkünse bölüştürülür; değilse açık artırma usulüyle satılarak bedeli paylaştırılır.

    2. Satış suretiyle ortaklığın giderilmesinde ön alım hakkı var mı?

    Hayır, açık artırmayla satışlarda paydaşların ön alım (şufa) hakkı bulunmaz.

  • Olağanüstü Kanun Yolu Nedir? Neye Denir?

    Olağanüstü kanun yolu, kesinleşmiş mahkeme kararlarında hukuka aykırılık veya adli hata hallerinde başvurulan istisnai denetim yollarıdır (kanun yararına bozma, yargılamanın yenilenmesi).

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kesinleşmiş kararlara karşı istisnai olarak başvurulan denetim yolu” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Olağanüstü Kanun Yolu

    “Kesinleşen hükme karşı denenen o **olağanüstü kanun yolu** son umuttu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Yöntemler Kanun Yolu başlığı altındadır. Bakanlık talebiyle Kanun Yararına Bozma yolu açılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Olağanüstü kanun yolları nelerdir?

    Yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına bozma olağanüstü kanun yollarıdır.

    2. Olağanüstü kanun yolları kararın infazını durdurur mu?

    Kural olarak kesinleşmiş kararların infazını kendiliğinden durdurmaz; ayrıca tedbir kararı alınması gerekir.

  • Noterlik Nedir? Neye Denir?

    Noterlik, noterlerin görevlerini yürüttükleri, resmi işlemleri ve tasdikleri gerçekleştirdikleri kamu hizmeti dairesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “noterin görev yaptığı kurum ve daire” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Noterlik

    “Sabahın erken saatlerinde açılan **noterlik** dairesi önünde uzun kuyruklar oluşmuştu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kurumda görev yapan kişi Noter unvanı taşır. Düzenlenen evraklar İhtarname işlevini görür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Noterlikler hangi bakanlığa bağlıdır?

    Adalet Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösterirler.

    2. Nöbetçi noterlik uygulaması nedir?

    Hafta sonları da vatandaşların resmi işlemlerini yapabilmesi için kurulan nöbetçi noterlik sistemidir.

  • Noter Nedir? Neye Denir?

    Noter, hukuk sisteminde, hukuki işlemleri belgelendirmek, sözleşmeleri onaylamak, ihtarnameler çekmek ve hukuki güvenliği sağlamakla görevli kamu görevlisidir.

    1512 Sayılı Noterlik Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuki işlemleri belgelendiren kamu görevlisi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Noter

    “İşlemleri tasdik ettirmek için **noter** kâtibinin masasına oturdu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Çalışma yeri Noterlik dairesidir. Çekilen ihtarlar İhtarname belgesidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Noter hangi işlemleri yapar?

    Sözleşme onayı, imza tasdiki, vekaletname tanzimi, ihtarname çekilmesi ve vasiyetname yapılması gibi işlemleri yapar.

    2. Noterlerin kararlarına karşı nereye başvurulur?

    Noter işlemlerine karşı ilgili asliye hukuk mahkemesine şikayet yoluyla başvurulabilir.

  • Nispi Harç Nedir? Neye Denir?

    Nispi harç, malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusu olan malın veya paranın değerine oranlı (yüzde olarak) hesaplanıp alınan yargılama harcıdır.

    Harçlar Kanunu Sistematiği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dava değerine göre oranlı olarak hesaplanan harç” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Nispi Harç

    “Alacak davasında talep edilen miktara göre hesaplanan **nispi harç** peşin olarak yatırıldı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sabit olan türü Maktu Harç olarak adlandırılır. Ödeme Harç tarifelerine göre vezneye yatırılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Nispi harç ne zaman ödenir?

    Dava açılırken dörtte biri peşin olarak ödenir; kalan kısım yargılama sonunda tamamlanır.

    2. Nispi harca tabi davalar hangileridir?

    Alacak, tazminat, tapu iptal ve tescil gibi ekonomik değeri olan malvarlığı davalarıdır.

  • Nam-ı Müstear Nedir? Neye Denir?

    Nam-ı müstear (ödünç ad/gizli isim), borçlar ve eşya hukukunda, bir kimsenin gerçekte kendi nam ve hesabına yapacağı bir hukuki işlemi, üçüncü kişilerden gizlemek amacıyla başka bir kişinin adını kullanarak (ödünç adla) yapması durumudur.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının adını kullanarak işlem yapma, ödünç ad” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Nam-ı Müstear

    “Tapu kayıtlarında **nam-ı müstear** kullanıldığı iddiasıyla inançlı işlem davası açıldı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Bu tür işlemler Muvazaa kuralları çerçevesinde inançlı işlem olarak değerlendirilir. Hak iddiası İspat kuralına tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Nam-ı müstear ile yapılan işlemler geçerli midir?

    Tarafların gerçek iradeleri ile tapudaki beyanları farklı olsa da inançlı işlemler hukuken belirli şartlarda geçerli kabul edilir.

    2. Nam-ı müstear iddiası nasıl ispatlanır?

    Yazılı delil (inanç sözleşmesi) ile ispatlanması esastır.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by