KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Manevi Tazminat Nedir? Neye Denir?

    Manevi tazminat, kişilik haklarının hukuka aykırı olarak saldırıya uğraması sonucu duyulan elemin, acının ve ruhsal çöküntünün telafisi amacıyla hükmedilen tazminattır.

    TBK m. 56 Uyarınca Manevi Tazminat

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kişilik haklarının ihlali nedeniyle duyulan acının hafifletilmesi için ödenen tazminat” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Manevi Tazminat

    “Haksızlığa uğramanın yarattığı elem için hükmedilen **manevi tazminat** bir nebze olsun adaleti sağladı.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Zarar veren Kusur sahibidir. Karşılığı Maddi Tazminat davasıyla birlikte talep edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Manevi tazminat zenginleşme aracı olabilir mi?

    Hayır, kanun gereği manevi tazminat zenginleşme amacı güdemez; sadece tatmin ve huzur duygusu sağlamalıdır.

    2. Manevi tazminat davası açma süresi nedir?

    Haksız fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve herhalde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıldır.

  • Maktu Harç Nedir? Neye Denir?

    Maktu harç, dava değerine bakılmaksızın kanunla sabit bir tutar olarak belirlenen ve belirli dava türlerinde alınan yargılama harcıdır.

    Harçlar Kanunu Sistematiği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dava değerine göre değişmeyen sabit harç” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Maktu Harç

    “Boşanma davası açmak için vezneye ödenen **maktu harç** tutarı sabitti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşıtı Harç tarifesindeki nispi harçtır. İşlem Mahkeme veznesine yatırılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Hangi davalarda maktu harç alınır?

    Şahıs varlığına ilişkin davalarda (boşanma, velayet vb.) ve değeri ölçülemeyen tespit davalarında maktu harç alınır.

    2. Maktu harç ile nispi harç arasındaki fark nedir?

    Maktu harç sabittir; nispi harç ise dava edilen mal veya paranın değerine oranlı olarak hesaplanır.

  • Mahsup Nedir? Neye Denir?

    Mahsup, borçlar hukukunda ve vergi hukukunda, iki taraflı karşılıklı alacakların veya önceden yapılan ödemelerin birbirine mahsup edilerek (mahsup yoluyla düşülerek) bakiye tutarın belirlenmesi işlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “karşılıklı alacakların birbirine düşülmesi, hesaptan düşme” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mahsup

    “Önceden yapılan avans ödemesi tazminat tutarından **mahsup** edildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mahsup işlemi Borcun Sona Ermesi hallerinden olan takas ile benzerlik gösterir. Ödeme Kısmi Ödeme durumlarında hesaplanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ceza hukukunda mahsup ne demektir?

    Sanığın gözaltında veya tutuklulukta geçirdiği sürelerin hükmedilen hapis cezasından düşülmesidir.

    2. Vergi mahsup nedir?

    Fazla ödenen vergilerin gelecek dönem vergi borçlarına mahsup edilmesidir.

  • Mahkeme Nedir? Neye Denir?

    Mahkeme, bağımsız yargı yetkisini kullanarak uyuşmazlıkları çözen, hukuka uygunluk denetimi yapan ve adalet sağlayan resmi yargı organıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yargılama görevi yapan devlet organı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mahkeme

    “Kapısından içeri girdiği **mahkeme** salonu onun kaderini belirleyecekti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mahkemeler Adli Yargı kolunda görev yapar. Kararları İlam belgesine bağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mahkeme bağımsızlığı ne demektir?

    Anayasa uyarınca hiçbir organ, makam veya kişi mahkemelere emir ve talimat veremez.

    2. İlk derece mahkemesi ne anlama gelir?

    Uyuşmazlığın ilk defa görüldüğü ve delillerin toplandığı temel mahkemelerdir.

  • Maddi Hata Nedir? Neye Denir?

    Maddi hata, mahkeme kararlarında veya hukuki belgelerde kaleme alma, hesaplama, isim veya rakam yazımından kaynaklanan açık yanlışlıklardır.

    HMK m. 304 Uyarınca Maddi Hataların Düzeltilmesi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yazım veya hesap hataları gibi açık yanlışlıklar” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Maddi Hata

    “İlamın hüküm fıkrasındaki o **maddi hata** mahkemece re’sen düzeltildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hata düzeltmesi Ek Karar ile yapılır. Karar İlam metninde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Maddi hata her zaman düzeltilebilir mi?

    Evet, maddi hatalar hükmün kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın her zaman düzeltilebilir.

    2. Maddi hata ile hukuki hata aynı mıdır?

    Hayır, hukuki hata hakimin kanunu yanlış yorumlamasıdır; maddi hata ise kalem veya yazım yanlışıdır.

  • Lehtar Nedir? Neye Denir?

    Lehtar (lehdar), kıymetli evrakta, sigorta sözleşmelerinde veya poliçelerde hak sahibi olan, ödemenin kendisine yapılacağı bildirilen kimsedir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir belgeden yararlanan, lehine hak tanınan kimse” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Lehtar

    “Poliçenin üzerinde adı yazan **lehtar** parayı tahsil etmek üzere bankaya gitti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşme Akit kurallarına göre düzenlenir. Alacak hakkı Alacaklı konumundakine benzer.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Çekte lehtar kimdir?

    Çekin ödeneceği şahsın adının yazıldığı alacaklı kısımdır.

    2. Sigorta poliçesinde lehtar kimdir?

    Sigorta tazminatını almaya hak kazanan kimsedir.

  • Leh Nedir? Neye Denir?

    Leh, hukuk dilinde “bir kimsenin yararına, yararlandığı, fayda gördüğü veya hak kazandığı durumu” ifade eden terimdir. Karşıtı Aleyh kavramıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yarar, fayda, bir kimsenin menfaati” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Leh

    “Mahkemenin verdiği karar tamamen onun **leh** sonuçlanmıştı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşıtı Aleyh durumudur. Haklar Lehtar lehine doğar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Lehine karar verilmek ne demektir?

    Mahkemenin talebi haklı bularak hak sahibinin yararına hüküm kurmasıdır.

    2. Sanığın lehine olan kanun nedir?

    Ceza hukukunda suçtan sonra çıkan ve failin cezasını hafifleten yeni kanun hükümleri sanığın lehine uygulanır.

  • Kusur Nedir? Neye Denir?

    Kusur, hukukta, bir kişinin hukuka aykırı olan ve zarar doğuran sonucunu öngörebileceği veya önleyebileceği halde gerekli dikkat ve özeni göstermeme halidir (kast veya taksir).

    Kusur Sorumluluğunun Esasları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuka aykırı davranışı kınanabilirlik durumu” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kusur

    “Kazadaki **kusur** oranının bilirkişi raporuyla tespiti tazminat davasının seyrini belirledi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ağır derecedeki ihmaller Ağır Kusur kapsamındadır. Sorumlu kişi Fail veya sorumlu borçludur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kusur sorumluluğu nedir?

    Kişinin ancak kendi kusuru (ihmali veya kastı) oranında tazminat ödemesi esasına dayanan sorumluluk türüdür.

    2. Kusursuz sorumluluk halleri var mıdır?

    Evet, kanunun öngördüğü bazı özel hallerde (tehlike sorumluluğu vb.) kusur aranmaksızın sorumluluk doğar.

  • Kooperatif Nedir? Neye Denir?

    Kooperatif, ticaret hukukunda, tüzel kişiliğe sahip, ortakların ekonomik menfaatlerini ve özellikle mesleki ihtiyaçlarını karşılıklı yardımlaşma ilkesiyle sağladıkları ortaklık yapısıdır.

    1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların ihtiyaçlarını dayanışma ile karşılayan ortaklık” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kooperatif

    “Ev sahibi olmak için kurdukları **kooperatif** binası nihayet tamamlanmıştı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık bir Hükmi Şahıs statüsüdür. Yapılandırma Kanun hükümlerine tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kooperatifler ortak sorumluluğu nasıldır?

    Ana sözleşmede aksi belirtilmediği sürece ortaklar sınırlı sorumluluğa sahiptir.

    2. Kooperatif genel kurulu ne zaman yapılır?

    Her yıl hesap devresinin sonundan itibaren 6 ay içinde yapılması zorunludur.

  • Kovuşturma Nedir? Neye Denir?

    Kovuşturma, ceza muhakemesi hukukunda, iddianamenin kabulü kararıyla başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen ve mahkeme nezdinde yürütülen yargılama evresidir.

    CMK Sistematiğinde Kovuşturma

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “iddianamenin kabulüyle başlayıp dava kesinleşene kadar süren yargılama evresi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kovuşturma

    “Mahkeme salonunda başlayan **kovuşturma** evresi, gerçeği ortaya çıkarmak için sürüyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Öncesi Soruşturma aşamasıdır. Dava Ceza Davası olarak görülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Soruşturma ile kovuşturma arasındaki fark nedir?

    Soruşturma savcı tarafından yürütülen dava öncesi hazırlık evresidir; kovuşturma ise mahkeme nezdinde yürütülen yargılama evresidir.

    2. Kovuşturma evresi ne zaman başlar?

    Mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle resmi olarak başlar.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by