KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Eski Hale Getirme Nedir? Neye Denir?

    Eski hale getirme (iade-i afiyet/restitutio in integrum), elinde olmayan mücbir veya haklı bir sebeple usul süresini kaçıran tarafın, kaçırılan işlemin yapılabilmesi için mahkemeden talep ettiği olağanüstü hukuki imkandır.

    HMK m. 95-101 Uyarınca Eski Hale Getirme

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “elde olmayan sebeple kaçırılan sürenin telafisi için mahkemece verilen hak” olarak tanımlanır. HMK m. 95 uyarınca elde olmayan sebeple süreyi kaçıran kimse eski hale getirme talebinde bulunabilir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi mazeret ve adalet maddelerinde açıklandığı üzere; elinde olmayan zorunlu engellerden (özür) ötürü hak kaybına uğrayan kişinin mazeretinin kabul edilmesi hakkaniyet gereğidir.

    Edebi Eserlerde Eski Hale Getirme Kavramı

    Kaçırılan süreler ve adli telafiler edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Hastalığı nedeniyle kaçırdığı temyiz süresi için mahkemeye sunduğu **eski hale getirme** talebi, adli haklarının iadesini sağladı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç adli usul Usul kanunlarına tabidir. İnceleme Esasa İlişkin Karar öncesinde karara bağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Eski hale getirme talebi ne zaman yapılır?

    Engelin kalktığı tarihten itibaren iki hafta içinde talebin yapılması zorunludur.

    2. Hangi mazeretler eski hale getirmeyi haklı kılar?

    Ağır hastalık, doğal afet, kaza gibi kişinin elinde olmayan ağır engeller haklı sebep sayılır.

  • TCK Madde 178- İşaret ve Engel Koymama Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Yol, inşaat veya kazı gibi tehlike arz eden durumlarda gerekli işaret ve engelleri koymamak TCK Madde 178 kapsamındadır.

    Mevzuat Metni

    Madde 178: “(1) Herkesin gelip geçtiği yerlerde yapılması gereken kazı veya tesisat dolayısıyla tehlike yaratarak gerekli işaret veya engelleri koymayan kişi, iki aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Kamusal alanlardaki tehlikeli çalışmalarda uyarı levhası veya bariyer koymama ihmalidir.

    Cezası

    İki aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Mecelle’nin umumi yollardaki engellerin kaldırılması ve zarar verilmemesi kuralı ile paralellik gösterir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Kim sorumludur?
      Cevap: Çalışmayı yürüten sorumlu kişi veya yüklenicidir.

  • TCK Madde 156- Bedelsiz Senedi Kullanma Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Ödenmiş veya bedelsiz kalmış bir senedin icraya konulması veya kullanılması Bedelsiz Senedi Kullanma Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 156: “(1) Bedelsiz kalmış bir senedi kullanan kimseye, mağdurun şikayeti üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası verilir.”

    Suçun Tanımı ve Yasal Unsurları

    Borcu ödenmiş olmasına rağmen senedin geri verilmeyip haksız yere takibe konulması veya devredilmesidir.

    Cezası

    Mağdurun şikayeti üzerine **6 aydan 2 yıla kadar hapis** ve adli para cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırması

    Mecelle’nin 3. maddesindeki “Akitlerde i’tibar makaasıt ve maâniyyedir” ilkesi doğrultusunda ödenmiş borcun belgesini kötüye kullanmak akde ve doğruluğa aykırılıktır.

    Hileli eylemler için TCK Madde 157 Dolandırıcılık Suçu yazımıza bakabilirsiniz.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Yazılı belge şart mıdır?
      Cevap: Borcun ödendiğinin veya senedin bedelsiz kaldığının ispatı için yazılı delil aranır.

  • TCK Madde 117- İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Kişilerin serbestçe çalışabilme ve iş kurabilme haklarının hukuka aykırı engellenmesi TCK Madde 117’de düzenlenmiştir.

    Mevzuat Metni

    Madde 117: “(1) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla iş ve çalışma hürriyetini engelleyen kişi, şikayet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Çalışma özgürlüğünün cebir veya tehditle kısıtlanmasıdır.

    Cezası

    Şikayet üzerine 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Emek ve çalışma hakkı İslam hukukunda kutsal kabul edilmiştir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Grev hakkı bu kapsama girer mi?
      Cevap: Yasal hakların kullanımı suç oluşturmaz.

  • Esasa İlişkin Karar Nedir? Neye Denir?

    Esasa ilişkin karar (nihai karar), mahkemenin uyuşmazlığın özünü, hakkın varlığını veya yokluğunu çözüme kavuşturarak yargılamayı bitiren nihai karardır.

    HMK m. 294 Uyarınca Nihai Karar

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “davanın esası hakkında verilen nihai mahkeme hükmü” olarak açıklanır. Usul kararlarından farklı olarak uyuşmazlığı esastan çözer.

    Edebi Eserlerde Esasa İlişkin Karar

    “Hâkimin açıkladığı **esasa ilişkin karar**, yıllardır süren uyuşmazlığı kesin olarak nihayete erdirdi.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar

    Karar resmi adli İlam belgesine dönüştürülür. Gerekçe kısmı Esbab-ı Hüküm olarak yazılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Esasa ilişkin karar ile ara karar arasındaki fark nedir?

    Ara karar davayı bitirmez, yargılamayı yürütür; esasa ilişkin karar ise davayı esastan sona erdirir.

    2. Esasa ilişkin kararlar temyiz edilebilir mi?

    Evet, kanuni parasal ve yasal sınırlar dahilinde istinaf ve temyiz edilebilir.

  • TCK Madde 177- Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması

    Gözetimi altında bulunan hayvanı başkaları için tehlike yaratacak şekilde serbest bırakmak veya kontrol altında tutmamak TCK Madde 177’de düzenlenmiştir.

    Mevzuat Metni

    Madde 177: “(1) Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrolüne ilişkin tedbirleri almayan kişi, üç aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Tehlikeli olabilecek evcil veya ehil hayvanların başıboş bırakılmasıdır.

    Cezası

    Üç aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Mecelle’nin hayvanların verdiği zararların tazmini (Cihayet-i Hayvanat) konusundaki kuralları sahibinin sorumluluğunu esasa bağlar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Isırma veya saldırı olursa ne olur?
      Cevap: Yaralama suçları hükümleri uygulanır.

  • TCK Madde 155- Güveni Kötüye Kullanma Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Zilyetliği kendisine devredilmiş olan bir mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunulması Güveni Kötüye Kullanma (Emniyeti Suistimal) Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 155: “(1) Başkasına ait olup da muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan kişi, şikayet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Yasal Unsurları

    Malın zilyetliği faile rıza ile devredilmiştir; ancak fail malı satmış, tüketmiş veya zilyedine geri vermeyi reddetmiştir.

    Cezası

    • Temel Şekil: Şikayet üzerine **6 aydan 2 yıla kadar hapis** ve adli para cezası.
    • Nitelikli Şekil (Meslek, ticaret veya hizmet nedeniyle): **1 yıldan 7 yıla kadar hapis** (re’sen soruşturulur).

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırması

    İslam hukukunda emanet kavramı kutsaldır. Mecelle’nin 79. maddesinde “Kişi ikrarıyla muaheze olunur” ve vedia/emanet hükümleri uyarınca emaineti suistimal eden tazminatla yükümlüdür.

    İlgili senet usulsüzlükleri için TCK Madde 156 Bedelsiz Senedi Kullanma yazısını okuyun.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Hırsızlıktan farkı nedir?
      Cevap: Hırsızlıkta mal zilyedin rızası dışında alınır; güveni kötüye kullanmada ise mal faile rızayla verilmiştir.

  • Esasa Cevap Nedir? Neye Denir?

    Esasa cevap, usul hukukunda davalının ilk itirazları sunduktan sonra, davanın özüne, iddia edilen maddi vakıalara ve hakkın esasına yönelik sunduğu doğrudan savunmadır.

    HMK Sistematiğinde Esasa Cevap

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “davanın esasına ilişkin savunma” olarak tanımlanır. İlk itirazlardan farklı olarak davanın haklılığını sorgular.

    Edebi Eserlerde Esasa Cevap Kavramı

    “Avukatın mahkemeye sunduğu **esasa cevap** dilekçesi, iddianın gerçek dışı olduğunu kanıtlarıyla gösteriyordu.”
    — Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar

    Sunulan metin Cevap Dilekçesi olarak dosyalanır. Savunmada yasal Defi gerekçeleri ileri sürülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Esasa cevap neleri içerir?

    Davacının iddia ettiği vakıaların doğru olmadığını, borcun olmadığını veya ödendiğini gösteren esasa dair savunmaları içerir.

    2. İlk itirazlar ile esasa cevap aynı anda mı sunulur?

    Evet, HMK gereğince ilk itirazlar ile esasa cevap aynı cevap dilekçesinde sunulmalıdır.

  • TCK Madde 116- Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Kişilerin özel yaşam alanları olan konutlarına hukuka aykırı olarak girilmesi veya çıkılmaması Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 116: “(1) Bir kimsenin konutuna veya eklentilerine rızasına aykırı olarak giren veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmayan kişi, mağdurun şikayeti üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Rızaya aykırı şekilde konut, iş yeri veya bunların eklentilerine girilmesidir.

    Cezası

    Şikayet üzerine 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Mecelle ve İslam hukukunda özel mülkiyet ve ev mahremiyeti (gizlilik hakkı) kutsal addedilmiştir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Gece vakti işlenmesi cezayı artırır mı?
      Cevap: Evet, gece vakti veya cebir kullanarak işlenmesi halinde ceza artırılır.

  • TCK Madde 176- İnşaat veya Yıkımla İlgili Emniyet Kurallarına Uymama

    İnşaat veya yıkım faaliyetlerinde gerekli emniyet tedbirlerinin alınmaması İnşaat veya Yıkımla İlgili Emniyet Kurallarına Uymama Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 176: “(1) İnşaat veya yıkım faaliyetlerinde, yetkili makamlarca veya meslek kurallarla konulan emniyet tedbirlerine uymayan kişi, iki aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    İş ve inşaat sahalarında gerekli güvenlik önlemlerinin ihmal edilmesidir.

    Cezası

    İki aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Mecelle ilkelerinde başkalarına zarar verecek tehlikeli yapılaşma ve ihmaller yasaklanmıştır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Yaralanma olursa ne olur?
      Cevap: Taksirle yaralama veya öldürme hükümleri gündeme gelir.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by