KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • İptal Davası Nedir? Neye Denir?

    İptal davası, idare hukukunda, yetkili, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olan idari işlemlerin yetkili mahkemece ortadan kaldırılması için açılan idari yargı davasıdır.

    İYUK Uyarınca İptal Davası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuka aykırı idari işlemlerin iptali için açılan dava” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi mezâlim mahkemeleri ve idari denetim maddelerinde belirtildiği üzere; kamu gücü kullananların haksız işlemlerinin yargı denetimiyle iptal edilmesi hukukun üstünlüğü ilkesidir.

    Edebi Eserlerde İptal Davası

    “Belediyenin haksız yıkım kararına karşı açtığı **iptal davası**, mülkünü korumanın yegane hukuki yoluydu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İptal edilen işlemler İptal Kararı ile ortadan kalkar. Süreç Adli Yargı dışında idari yargı kollarında yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İptal davası açma süresi nedir?

    İdare mahkemelerinde iptal davası açma süresi kural olarak yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür.

    2. İptal davası kimler tarafından açılabilir?

    İşlemden menfaati ihlal edilen (meşru ve güncel menfaati bulunan) kişiler tarafından açılabilir.

  • İpotek Nedir? Neye Denir?

    İpotek, eşya hukukunda, mevcut veya müstakbel bir alacağı güvence altına almak üzere taşınmaz mülkiyeti üzerine kurulan sınırlı ayni hak (taşınmaz rehni) türüdür.

    TMK m. 881 Uyarınca İpotek

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmaz mallar üzerinde kurulan rehin hakkı” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi rehin maddelerinde belirtildiği üzere; borcun ödenmesini teminen malın teminat gösterilmesi fıkıhta meşrudur.

    Edebi Eserlerde İpotek

    “Bankadan çekilen krediye karşılık konağın üzerine konulan **ipotek**, ailenin mal varlığını riske atıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İpotek bir Güvence aracıdır. Hak Ayni Hak niteliği taşır ve tapuya tescil edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İpotek hangi kurumlarca kurulur?

    İpotek resmi senet düzenlenmek suretiyle Tapu Sicil Müdürlüklerinde kurulur.

    2. Borç ödenince ipotek kendiliğinden kalkar mı?

    Hayır, borç ödense bile tapudan terkin (kaldırma) işlemi yapılmadığı sürece ipotek sicilde görünmeye devam eder.

  • İntifa Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İntifa hakkı, eşya hukukunda, başkasına ait bir mal veya hakkın zilyetliğini elinde bulundurarak onu kullanma ve semerelerinden (gelirinden) yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 794 Uyarınca İntifa Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının malından yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi intifa ve rükûb maddelerinde açıklandığı üzere; bir malın menfaatinden başkasının yararlandırılması fıkıhta usulüne uygun akitlerle mümkündür.

    Edebi Eserlerde İntifa Hakkı

    “Tapuya şerh edilen o **intifa hakkı** sayesinde ömrünün sonuna kadar konakta oturma imkanı bulmuştu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir. Haklar İrtifak Hakkı kategorisinde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İntifa hakkı devredilebilir mi?

    İntifa hakkı şahsa sıkı sıkıya bağlıdır; kural olarak başkasına devredilemez ancak kullanılması başkasına verilebilir.

    2. İntifa hakkı nasıl sona erer?

    Hak sahibinin ölümü, sürenin dolması veya malın tamamen yok olmasıyla sona erer.

  • İmar Planı Nedir? Neye Denir?

    İmar planı, idare hukukunda ve şehircilikte, yerleşim yerlerinin nazım ve uygulama imar planı şeklinde hazırlanan, arsa kullanımlarını gösteren idari harita ve belgedir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yerleşim yerlerinin yapılaşma koşullarını gösteren plan” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İmar Planı

    “Askıya çıkan o yeni **imar planı**, mahalle sakinlerinin tapu kaderini bir anda değiştirdi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Planlar İmar mevzuatına göre hazırlanır. Düzenlemeler Mücavir Alan sınırlarında uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Nazım imar planı ile uygulama imar planı arasındaki fark nedir?

    Nazım imar planı genel bir çerçeve plandır; uygulama imar planı ise yapı adalelerini gösteren detaylı plandır.

    2. İmar planına karşı askı süresi içinde ne yapılır?

    Askı ilan süresi içinde ilgili idareye yazılı itirazda bulunulabilir.

  • İmar Nedir? Neye Denir?

    İmar, idare hukukunda ve şehircilik hukukunda, yerleşim yerlerinin fen, sanat, sağlık ve çevre koşullarına uygun olarak yapılandırılması, bayındırlık faaliyetlerinin yürütülmesidir.

    İmar Kanunu ve İdari Düzen

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yerleşim yerlerini bayındır hale getirme, yapılandırma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İmar

    “Belediyenin çıkardığı yeni **imar** planı, tüm kasabanın çehresini değiştirdi.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Uygulamalar İmar Planı çerçevesinde yapılır. Bölge Mücavir Alan sınırlarına tabi olabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İmar planı nedir?

    Şehirlerin gelişim yönünü ve yapılaşma koşullarını gösteren ölçekli harita ve planlardır.

    2. İmar planına karşı dava açılabilir mi?

    Evet, imar planlarına karşı İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

  • İltihak Nedir? Neye Denir?

    İltihak, usul hukukunda ve idare hukukunda, bir tarafın açtığı davaya, kanun yoluna başvuruya veya ileri sürülen iddialara sonradan katılması, taraf olması eylemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dovaya veya başvuruya katılma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İltihak

    “Duruşmada yapılan **iltihak** beyanıyla diğer davacının safına katıldı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Katılım usul kurallarına ve Usul hükümlerine göre şekillenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İltihak etmek ne anlama gelir?

    Devam eden bir hukuki sürece veya başvuruya sonradan katılarak destek vermektir.

    2. Kanun yoluna ilhtak edilebilir mi?

    Evet, istinaf veya temyiz başvurusuna süresi içinde karşı taraf iltihak edebilir.

  • İlamsız İcra Nedir? Neye Denir?

    İlamsız icra, mahkeme kararına dayanmaksızın, para veya teminat alacakları için doğrudan icra dairesine başvurularak başlatılan ve borçluya ödeme emri gönderilen takip yoludur.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme ilamı olmaksızın başlatılan para alacağı takibi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İlamsız İcra

    “Elindeki adi senede dayanarak **ilamsız icra** takibini başlattı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Takip genel bir İcra Takibi türüdür. Süreç Alacaklı tarafından başlatılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İlamsız icrada borçlu itiraz ederse ne olur?

    Borçlunun süresinde itiraz etmesiyle takip durur; alacaklının itirazın iptali davası açması gerekir.

    2. Her alacak için ilamsız icra yapılabilir mi?

    Kural olarak para ve teminat alacakları için ilamsız icra yapılabilir.

  • İlamlı İcra Nedir? Neye Denir?

    İlamlı icra, mahkeme kararına (ilama) dayanılarak başlatılan ve borçluya İcra Emri gönderilmek suretiyle yürütülen icra takibidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme ilamına dayalı icra takibi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İlamlı İcra

    “Elindeki mahkeme ilamıyla **ilamlı icra** takibini başlattı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Takip İlam belgesine dayanır. Borçluya İcra Emri çıkarılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İlamlı icrada borçlu borca itiraz edebilir mi?

    İlamlı icrada borcun doğmadığına dair borca itiraz edlemez; ancak zaman aşımı veya itfa (ödeme) ileri sürülebilir.

    2. İlamlı icra için mahkeme kararı şart mıdır?

    Evet, ilamlı icra için mahkeme ilamı veya ilam niteliğindeki belgeler zorunludur.

  • İlam Nedir? Neye Denir?

    İlam, mahkeme kararının yazıya dökülmüş, mühürlü ve icra kabiliyetine sahip resmi belgesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme kararını gösteren resmi vesika” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İlam

    “Vezneden aldığı o mühürlü **ilam**, davanın kazandığını tescilliyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İlam İlamlı İcra takibine esas alınır. Belge Gerekçeli Karar metnidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İlam ile hüküm aynı mıdır?

    Hüküm mahkemenin kararıdır; ilam ise bu kararın yazılı ve mühürlü resmi belgesidir.

    2. Her mahkeme kararı ilam olur mu?

    Esasa ilişkin nihai kararlar ve bazı ara kararlar ilam niteliği taşır.

  • İkrar Nedir? Neye Denir?

    İkrar, usul hukukunda, bir tarafın karşı tarafın ileri sürdüğü ve kendi aleyhine sonuç doğuracak bir vakıayı mahkeme önünde doğrulaması, kabul etmesidir.

    HMK m. 188 Uyarınca İkrar

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “karşı tarafın iddiasını doğrultma, kabul etme” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İkrar

    “Hakimin karşısında yaptığı o net **ikrar**, davanın sonucunu belirledi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İkrar kesin Delil teşkil eder. Beyanlar Beyan niteliğindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İkrar edilen vakıa ispat ister mi?

    Hayır, ikrar edilen vakıalar çekişmeli olmaktan çıkar ve ayrıca ispat edilmesi gerekmez.

    2. İkrar geri alınabilir mi?

    Kural olarak irade hatası halleri dışında ikrardan dönülemez.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by