KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Rücu Nedir? Neye Denir?

    Rücu, bir borcu veya tazminatı ödeyen kişinin, bu tutarı asıl sorumlu olan kişiden geri isteme yasal hakkıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ödenen paranın asıl borçludan geri istenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Rücu

    “Ödediği kefalet bedeli için asıl borçluya karşı **rücu** hakkını kullandı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak Müteselsil Sorumluluk ilişkilerinde sıkça kullanılır. İşlem borç ilişkisini İfa edenlerce aranır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Rücu davası zamanaşımı süresi nedir?

    Kural olarak ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıldır.

    2. Kefil asıl borçluya rücu edebilir mi?

    Evet, alacaklıya ödeme yapan kefil ödediği miktar için asıl borçluya rücu edebilir.

  • Rızai Taksim Nedir? Neye Denir?

    Rızai taksim, miras hukukunda veya paylı mülkiyette, ortakların mahkemeye gitmeksizin kendi aralarında anlaşarak malı veya terekeyi rızaen paylaşmasıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların anlaşarak malı paylaşması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Rızai Taksim

    “Kardeşlerin sulhen yaptığı **rızai taksim** dertsiz bir paylaşım sağladı.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşıtı dava yoluyla Ortaklığın Giderilmesi sürecidir. Paylar Paylı Mülkiyet esaslarınadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Rızai taksim sözleşmesi şekle tabi midir?

    Taşınmazların rızai taksimi yazılı şekilde ve tapuda resmi senetle yapılmadıkça geçerli olmaz.

    2. Rızai taksim mahkeme kararından avantajlı mıdır?

    Evet, mahkeme masraflarından ve uzun yargılama süreçlerinden tasarruf sağlar.

  • Reddi Miras Nedir? Neye Denir?

    Reddi miras, yasal veya atanmış mirasçıların mirasbırakanın terekesini istemediğini mahkemeye bildirerek reddetmesi hakkıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mirasın reddedilmesi, mirastan imtina” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Reddi Miras

    “Borç batağındaki babasının ardından yaptığı **reddi miras** ile ailesini kurtardı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İşlem hukuken Mirasın Reddi olarak bilinir. Konu Miras hukuku kapsamındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Reddi miras süresi ne kadardır?

    Murisin ölümünün öğrenildiği tarihten itibaren 3 aydır.

    2. Reddi miras nereye yapılır?

    Yasal olarak murisin son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı veya sözlü beyanla yapılır.

  • Reddi Hakim Nedir? Neye Denir?

    Reddi hakim (hakimin reddi), usul hukukunda, hakimin tarafsızlığından şüphe duymayı gerektiren haklı sebeplerin varlığı halinde taraflardan birinin hakimin davadan çekilmesini talep etmesi hakkıdır.

    HMK m. 36 vd. Uyarınca Hakimin Reddi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “tarafsızlığından şüphe edilen hakimin davadan çekilmesinin istenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Reddi Hakim

    “Hakimin taraflı tutumundan ötürü yapılan **reddi hakim** talebi üst mahkemeye bildirildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Talep Usul kurallarına göre değerlendirilir. Karar incelemesi başka bir Mahkeme heyetince yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Reddi hakim talebi ne zaman yapılır?

    Kural olarak ret sebebinin öğrenildiği andan itibaren duruşma bitinceye kadar ileri sürülmelidir.

    2. Reddi hakim talebini hangi mahkeme inceler?

    Reddi istenen hakim tek hakimliyse o mahkemenin bağlı olduğu numaralı diğer mahkeme veya ağır ceza mahkemesi inceler.

  • Rehin Nedir? Neye Denir?

    Rehin, alacaklının alacağını güvence altına almak üzere borçluya veya üçüncü kişiye ait taşınır veya taşınmaz mallar üzerinde kurduğu sınırlı ayni haktır.

    Doktrinel Yapısı ve TMK Esasları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “alacağı güvenceye alan ayni hak” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Rehin

    “Borca karşılık bırakılan **rehin** senedi alacaklıya güvence sağladı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Rehin bir Güvence aracıdır. Taşınmaz üzerindeki türü İpotek olarak bilinir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Rehin hakkı paraya çevrilme yetkisi verir mi?

    Evet, borç ödenmediğinde alacaklı rehinli malı icra yoluyla paraya çevirip alacağını öncelikle tahsil etme hakkına (rüçhan hakkına) sahiptir.

    2. Taşınır rehni nasıl kurulur?

    Genellikle malın zilyetliğinin alacaklıya devredilmesiyle kurulur.

  • Peşin Harç Nedir? Neye Denir?

    Peşin harç, malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava açılırken hesaplanan nispi harcın kanunen yatırılması zorunlu olan dörtte birlik (1/4) başlangıç tutarıdır.

    Harçlar Kanunu Sistematiği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “nispi harcın dava açılırken ödenen ilk taksiti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Peşin Harç

    “Vezneye yatırılan **peşin harç** makbuzu dava dilekçesine eklendi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme Nispi Harç hesaplamasına dayanır. Eksiklik Dava Şartı eksikliği sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Peşin harç yatırılmazsa ne olur?

    Peşin harç yatırılmadıkça dava açılmamış sayılır ve dosya işleme konulmaz.

    2. Peşin harç dava sonunda geri alınır mı?

    Dava kazanıldığında ödenen peşin harç yargılama gideri olarak davalıdan tahsil edilerek davacıya iade edilir.

  • Paylı Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    Paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet), birden fazla kişinin bir mala belli oranlarda (paylarla) bağımsız olarak malik olduğu mülkiyet türüdür.

    TMK m. 688 Uyarınca Paylı Mülkiyet

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “birden fazla kişinin belirli paylarla sahip olduğu mülkiyet türü” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Paylı Mülkiyet

    “Tapuda kayıtlı olan bu **paylı mülkiyet** ortaklara bağımsız hisse oranları veriyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hisseler Arsa Payı gibi oranlarla belirlenir. Mülkiyet Ayni Hak korumasındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Paylı mülkiyette paydaş payını satabilir mi?

    Evet, her paydaş kendi payını üçüncü kişilere dilediği gibi satabilir (diğer paydaşların yasal önalım hakkı saklıdır).

    2. Paylı mülkiyet nasıl sona erer?

    Ortaklığın giderilmesi davası veya payların devriyle sona erer.

  • Özel Hukuk Nedir? Neye Denir?

    Özel hukuk, eşit statüdeki bireyler (gerçek ve tüzel kişiler) arasındaki ilişkileri, hakları ve borçları düzenleyen hukuk dalıdır (Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku vb.).

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kişiler arası eşitlik esasına dayanan hukuk kolu” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Özel Hukuk

    “Taraflar arasındaki sözleşme uyuşmazlığı tamamen **özel hukuk** kurallarına göre çözümlendi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Uyuşmazlıklar Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde çözülür. Temel ilke Akit Serbestisi ilkesidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Özel hukuk ile kamu hukuku arasındaki fark nedir?

    Özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler; kamu hukuku ise devletin üstün gücü ile birey arasındaki eşitsiz (üstün-ast) ilişkileri düzenler.

    2. Özel hukukun ana kolları nelerdir?

    Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku ve Devletler Özel Hukuku’dur.

  • Ön Sorun Nedir? Neye Denir?

    Ön sorun, usul hukukunda, bir davanın esası hakkında karar verilebilmesi için öncelikle çözülmesi ve karara bağlanması gereken hukuki ön meseledir.

    HMK m. 163 Uyarınca Ön Sorun

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “esas hakkında karar vermeden önce çözülmesi gereken hukuki sorun” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ön Sorun

    “Hakim **ön sorun** hakkında karar vermeden davanın esasına giremeyeceğini belirtti.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sorunlar Ön İnceleme aşamasında tespit edilir. Çözüm Usul kurallarına bağlıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ön sorun nasıl çözülür?

    Hakim ön sorun hakkında tarafları dinleyerek karar verir ve yargılamaya devam eder.

    2. Ön sorun hakkında verilen karara ayrıca itiraz edilir mi?

    Kural olarak ara karar niteliğinde olduğundan nihai kararla birlikte denetlenir.

  • Ön İnceleme Nedir? Neye Denir?

    Ön inceleme, HMK m. 137-142 uyarınca, mahkemenin dava şartlarını ve ilk itirazları incelediği, uyuşmazlık konularını tespitle tarafları sulhe teşvik ettiği zorunlu yargılama aşamasıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dava şartlarının incelenip uyuşmazlığın tespiti aşaması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ön İnceleme

    “Hakim **ön inceleme** duruşmasında tarafları sulhe davet etti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Aşama Dava Şartı denetimiyle başlar. İşlemler Usul kurallarına tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ön inceleme duruşmasında neler yapılır?

    Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, tarafların uyuşmazlık noktaları belirlenir ve sulh imkanı araştırılır.

    2. Ön incelemeden sonra hangi aşamaya geçilir?

    Tahkikat (delillerin toplanması ve incelenmesi) aşamasına geçilir.