KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • İrtifak Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İrtifak hakkı, eşya hukukunda, malike malı üzerinde belirli bir şekilde kullanma yetkisi veren veya malikin mülkiyet yetkilerini kısıtlayan sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 779 Uyarınca İrtifak Hakları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasına ait bir taşınmaz üzerinde lehdarına yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi irtifak ve mülkiyet maddelerinde açıklandığı üzere; taşınmazlar üzerindeki geçit ve yararlanma hakları fıkıhta köklü bir geçmişe sahiptir.

    Edebi Eserlerde İrtifak Hakkı

    “Tapuya işlenen bu **irtifak hakkı** komşu araziden geçişi yasal güvenceye bağlıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak çeşididir. Benzer yetki İntifa Hakkı ile sağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İrtifak hakları tapuya tescil edilir mi?

    Evet, taşınmazlar üzerinde kurulan irtifak haklarının geçerliliği tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır.

    2. İrtifak hakkı zamanaşımıyla kazanılır mı?

    Taşınmaz lehine irtifak hakları kazandırıcı zamanaşımı ile tapuda tescil edilerek kazanılabilir.

  • İrade Fesadı Nedir? Neye Denir?

    İrade fesadı, borçlar hukukunda, bir sözleşme kurulurken taraflardan birinin iradesinin sakatlanması, yani hata, hile (aldatma) veya korkutma (ikrah) nedeniyle sağlıklı oluşmaması durumudur.

    TBK m. 30-39 Uyarınca İrade Fesadı Halleri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “sözleşme kurulurken iradenin yanıılma, aldatma veya tehditle sakatlanması” olarak tanımlanır. TBK m. 30-39 uyarınca yanılma, hile veya korkutmaya maruz kalan taraf sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek sözleşmeyi iptal edebilir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ikrah ve hile maddelerinde açıklandığı üzere; rızanın fesada uğradığı akitler hukuken bağlayıcı değildir.

    Edebi Eserlerde İrade Fesadı

    “Baskı altında imzalanan o mukavele, açık bir **irade fesadı** örneğiydi.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sakat kurulan sözleşme Akit niteliğini zedeler. Hak İcbar baskısıyla da bozulabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İrade fesadına uğrayan kişi ne kadar sürede sözleşmeyi iptal edebilir?

    Hilenin veya yanılmanın fark edildiği ya da korkutmanın ortadan kalktığı tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde iptal hakkı kullanılmalıdır.

    2. Hata (yanılma) her durumda iradeyi fesada uğratır mı?

    Esaslı hata hallerinde irade fesadı oluşur ve sözleşme iptal edilebilir.

  • İptal Kararı Nedir? Neye Denir?

    İptal kararı, idari yargıda veya Anayasa Mahkemesi’nde, hukuka aykırı bulunan bir idari işlemin veya kanun hükmünün geçmişe etkili olarak ortadan kaldırıldığını bildiren yargı kararıdır.

    Hukuki Sonuçları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuka aykırı işlemin ortadan kaldırılmasına dair yargı kararı” olarak tanımlanır. İptal kararları geriye etkili (retrodaktif) sonuç doğurur.

    Edebi Eserlerde İptal Kararı

    “Mahkemenin tebliğ ettiği **iptal kararı**, haksız yere yapılan atamayı tamamen hükümsüz kılmıştı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karar İptal Davası neticesinde verilir. İşlemler İlam belgesiyle uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İptal kararı çıkınca işlem ne olur?

    İptal kararı ile dava konusu idari işlem kurulduğu andan itibaren ortadan kalkmış (hiç yapılmamış) sayılır.

    2. İptal kararından sonra idare ne yapmak zorundadır?

    İdare, iptal kararı gereğince hukuki durumu işlem öncesi hale getirmek için gerekli işlemler yapmak zorundadır.

  • İptal Davası Nedir? Neye Denir?

    İptal davası, idare hukukunda, yetkili, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olan idari işlemlerin yetkili mahkemece ortadan kaldırılması için açılan idari yargı davasıdır.

    İYUK Uyarınca İptal Davası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuka aykırı idari işlemlerin iptali için açılan dava” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi mezâlim mahkemeleri ve idari denetim maddelerinde belirtildiği üzere; kamu gücü kullananların haksız işlemlerinin yargı denetimiyle iptal edilmesi hukukun üstünlüğü ilkesidir.

    Edebi Eserlerde İptal Davası

    “Belediyenin haksız yıkım kararına karşı açtığı **iptal davası**, mülkünü korumanın yegane hukuki yoluydu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İptal edilen işlemler İptal Kararı ile ortadan kalkar. Süreç Adli Yargı dışında idari yargı kollarında yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İptal davası açma süresi nedir?

    İdare mahkemelerinde iptal davası açma süresi kural olarak yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür.

    2. İptal davası kimler tarafından açılabilir?

    İşlemden menfaati ihlal edilen (meşru ve güncel menfaati bulunan) kişiler tarafından açılabilir.

  • İpotek Nedir? Neye Denir?

    İpotek, eşya hukukunda, mevcut veya müstakbel bir alacağı güvence altına almak üzere taşınmaz mülkiyeti üzerine kurulan sınırlı ayni hak (taşınmaz rehni) türüdür.

    TMK m. 881 Uyarınca İpotek

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmaz mallar üzerinde kurulan rehin hakkı” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi rehin maddelerinde belirtildiği üzere; borcun ödenmesini teminen malın teminat gösterilmesi fıkıhta meşrudur.

    Edebi Eserlerde İpotek

    “Bankadan çekilen krediye karşılık konağın üzerine konulan **ipotek**, ailenin mal varlığını riske atıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İpotek bir Güvence aracıdır. Hak Ayni Hak niteliği taşır ve tapuya tescil edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İpotek hangi kurumlarca kurulur?

    İpotek resmi senet düzenlenmek suretiyle Tapu Sicil Müdürlüklerinde kurulur.

    2. Borç ödenince ipotek kendiliğinden kalkar mı?

    Hayır, borç ödense bile tapudan terkin (kaldırma) işlemi yapılmadığı sürece ipotek sicilde görünmeye devam eder.

  • İntifa Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İntifa hakkı, eşya hukukunda, başkasına ait bir mal veya hakkın zilyetliğini elinde bulundurarak onu kullanma ve semerelerinden (gelirinden) yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 794 Uyarınca İntifa Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının malından yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi intifa ve rükûb maddelerinde açıklandığı üzere; bir malın menfaatinden başkasının yararlandırılması fıkıhta usulüne uygun akitlerle mümkündür.

    Edebi Eserlerde İntifa Hakkı

    “Tapuya şerh edilen o **intifa hakkı** sayesinde ömrünün sonuna kadar konakta oturma imkanı bulmuştu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir. Haklar İrtifak Hakkı kategorisinde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İntifa hakkı devredilebilir mi?

    İntifa hakkı şahsa sıkı sıkıya bağlıdır; kural olarak başkasına devredilemez ancak kullanılması başkasına verilebilir.

    2. İntifa hakkı nasıl sona erer?

    Hak sahibinin ölümü, sürenin dolması veya malın tamamen yok olmasıyla sona erer.

  • İmar Planı Nedir? Neye Denir?

    İmar planı, idare hukukunda ve şehircilikte, yerleşim yerlerinin nazım ve uygulama imar planı şeklinde hazırlanan, arsa kullanımlarını gösteren idari harita ve belgedir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yerleşim yerlerinin yapılaşma koşullarını gösteren plan” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İmar Planı

    “Askıya çıkan o yeni **imar planı**, mahalle sakinlerinin tapu kaderini bir anda değiştirdi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Planlar İmar mevzuatına göre hazırlanır. Düzenlemeler Mücavir Alan sınırlarında uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Nazım imar planı ile uygulama imar planı arasındaki fark nedir?

    Nazım imar planı genel bir çerçeve plandır; uygulama imar planı ise yapı adalelerini gösteren detaylı plandır.

    2. İmar planına karşı askı süresi içinde ne yapılır?

    Askı ilan süresi içinde ilgili idareye yazılı itirazda bulunulabilir.

  • İmar Nedir? Neye Denir?

    İmar, idare hukukunda ve şehircilik hukukunda, yerleşim yerlerinin fen, sanat, sağlık ve çevre koşullarına uygun olarak yapılandırılması, bayındırlık faaliyetlerinin yürütülmesidir.

    İmar Kanunu ve İdari Düzen

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yerleşim yerlerini bayındır hale getirme, yapılandırma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İmar

    “Belediyenin çıkardığı yeni **imar** planı, tüm kasabanın çehresini değiştirdi.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Uygulamalar İmar Planı çerçevesinde yapılır. Bölge Mücavir Alan sınırlarına tabi olabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İmar planı nedir?

    Şehirlerin gelişim yönünü ve yapılaşma koşullarını gösteren ölçekli harita ve planlardır.

    2. İmar planına karşı dava açılabilir mi?

    Evet, imar planlarına karşı İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

  • İltihak Nedir? Neye Denir?

    İltihak, usul hukukunda ve idare hukukunda, bir tarafın açtığı davaya, kanun yoluna başvuruya veya ileri sürülen iddialara sonradan katılması, taraf olması eylemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dovaya veya başvuruya katılma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İltihak

    “Duruşmada yapılan **iltihak** beyanıyla diğer davacının safına katıldı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Katılım usul kurallarına ve Usul hükümlerine göre şekillenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İltihak etmek ne anlama gelir?

    Devam eden bir hukuki sürece veya başvuruya sonradan katılarak destek vermektir.

    2. Kanun yoluna ilhtak edilebilir mi?

    Evet, istinaf veya temyiz başvurusuna süresi içinde karşı taraf iltihak edebilir.

  • İlamsız İcra Nedir? Neye Denir?

    İlamsız icra, mahkeme kararına dayanmaksızın, para veya teminat alacakları için doğrudan icra dairesine başvurularak başlatılan ve borçluya ödeme emri gönderilen takip yoludur.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme ilamı olmaksızın başlatılan para alacağı takibi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İlamsız İcra

    “Elindeki adi senede dayanarak **ilamsız icra** takibini başlattı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Takip genel bir İcra Takibi türüdür. Süreç Alacaklı tarafından başlatılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İlamsız icrada borçlu itiraz ederse ne olur?

    Borçlunun süresinde itiraz etmesiyle takip durur; alacaklının itirazın iptali davası açması gerekir.

    2. Her alacak için ilamsız icra yapılabilir mi?

    Kural olarak para ve teminat alacakları için ilamsız icra yapılabilir.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by