KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • TCK Madde 176- İnşaat veya Yıkımla İlgili Emniyet Kurallarına Uymama

    İnşaat veya yıkım faaliyetlerinde gerekli emniyet tedbirlerinin alınmaması İnşaat veya Yıkımla İlgili Emniyet Kurallarına Uymama Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 176: “(1) İnşaat veya yıkım faaliyetlerinde, yetkili makamlarca veya meslek kurallarla konulan emniyet tedbirlerine uymayan kişi, iki aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    İş ve inşaat sahalarında gerekli güvenlik önlemlerinin ihmal edilmesidir.

    Cezası

    İki aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Mecelle ilkelerinde başkalarına zarar verecek tehlikeli yapılaşma ve ihmaller yasaklanmıştır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Yaralanma olursa ne olur?
      Cevap: Taksirle yaralama veya öldürme hükümleri gündeme gelir.
  • TCK Madde 154- Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Kamuya veya özel şahıslara ait gayrimenkullerin, taşınmazların hukuka aykırı olarak işgal edilmesi veya sınırlarının değiştirilmesi Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 154: “(1) Bir hakka dayanmaksızın başkasına ait taşınmaz malı veya eklentilerini kısmen veya tamamen zapt eden veya engel olan kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Yasal Unsurları

    Taşınmaz mülkiyetinin ve zilyetliğinin usulsüz olarak ihlal edilmesi, arazi çevrilmesi veya sınır kaydırılmasıdır.

    Cezası

    **6 aydan 3 yıla kadar hapis** ve adli para cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırması

    Mecelle’nin 96. maddesinde “Bir kimsenin mülkünde anın izni olmaksızın âhar bir kimsenin tasarruf etmesi câiz değildir” hükmü yer alır. Mülke haksız tecavüz (Gasp) İslam hukukunda kesin yaptırımlara bağlanmıştır.

    İlgili emniyeti suistimal durumları için TCK Madde 155 Güveni Kötüye Kullanma konusunu inceleyin.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Mera veya kamu arazilerinin işgali bu kapsama girer mi?
      Cevap: Evet, TCK 154/2-3 uyarınca köy tüzel kişiliğine veya kamuya ait merazların işgali özel olarak cezalandırılır.
  • TCK Madde 115- İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme Nedir?

    Kişilerin vicdan, inanç ve düşünce hürriyetlerinin kullanılmasının engellenmesi TCK Madde 115 ile yaptırıma bağlanmıştır.

    Mevzuat Metni

    Madde 115: “(1) Cebir veya tehdit kullanarak, bir kimsenin inanç, düşünce ve kanaatlerinden kaynaklanan amellerini “yapan” veya “yapmayan” kişilere karşı işlenen suçlar bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Dini ibadetlerin veya düşünce açıklamalarının cebirle engellenmesidir.

    Cezası

    1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    İslam hukukunda inanç hürriyeti temeli esas almıştır (“Dinde zorlama yoktur”).

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Hakaret suçundan farkı nedir?
      Cevap: Doğrudan hak ve ibadet hürriyetinin engellenmesine yöneliktir.
  • Enkaz Bedeli Nedir? Neye Denir?

    Enkaz bedeli, kamulaştırma hukukunda veya imar uygulamasında, üzerindeki yapı yıkılan veya kal kaldırılan yapı sahibine, yapıda kullanılan malzeme ve enkaz değeri karşılığında ödenen tazminat tutarıdır.

    Kamulaştırma Kanununda Enkaz Bedeli

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yıkılan binanın malzeme değeri” olarak tanımlanır. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca enkazın idarece alınması halinde malike enkaz bedeli ödenir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi imar ve bina maddelerinde açıklandığı üzere; başkasının arazisine yapılan yapıların yıkılması durumunda malzeme sahibinin hakkı gözetilir.

    Edebi Eserlerde Enkaz Bedeli Kavramı

    Yıkılan evler ve tazminat süreçleri edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Evi istimlak edilen adama ödenen **enkaz bedeli**, kaybettiği sıcak yuvanın yerini doldurmaktan çok uzaktı.”
    Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Yıkım kararları El Atmanın Önlenmesi davaları sonucu verilebilir. Hak iddiaları Ayni Hak sahipliğine dayanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Enkaz bedeli nasıl hesaplanır?

    Yapının yıkılması sonucu ortaya çıkan inşaat malzemelerinin hurda ve kullanım değerine göre hesaplanır.

    2. Kaçak yapılara enkaz bedeli ödenir mi?

    Kamulaştırma Kanunu uyarınca kaçak yapılarda da malzeme sahibine enkaz bedeli ödenmesi gerekmektedir.

  • TCK Madde 175- Akıl Hastası Üzerindeki Gözetim Yükümlülüğünün İhlali

    Akıl hastası olan veya kendisini idare edemeyecek durumda bulunan kişiler üzerindeki gözetim yükümlülüğünün ihmal edilmesi TCK Madde 175 kapsamındadır.

    Mevzuat Metni

    Madde 175: “(1) Akıl hastası üzerinde koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi, bu hastayı başkaları için tehlikeli olabilecek bir şekilde serbest bırakır veya ihmal gösterirse, üç aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Garantörlük ve gözetim ödevinin ihmal edilmesidir.

    Cezası

    Üç aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Bakmakla yükümlü olunan kişilerin topluma zarar vermesini önlemek velilerin sorumluluğundadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Hasta başkasına zarar verirse ne olur?
      Cevap: Neticesine göre ayrıca ilgili suç hükümleri uygulanabilir.
  • TCK Madde 153- İbadethanelere ve Mezarlıklara Zarar Verme Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Dini binaların, ibadethanelerin, kutsal simgelerin ve mezarlıkların tahrip edilmesi veya kirletilmesi İbadethanelere ve Mezarlıklara Zarar Verme Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 153: “(1) İbadethanelere, bunların eklentilerine, buralardaki eşyaya, mezarlıklara veya yapılarına zarar veren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Kirletme halinde altı aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.”

    Suçun Tanımı ve Yasal Unsurları

    Toplumun dini duygularını ve kutsal mekanlarını koruma amacı taşıyan özel bir mala zarar verme türüdür.

    Cezası

    • Tahrip Etme veya Yıkma: **1 yıldan 4 yıla kadar hapis.**
    • Kirletme Fiili: **6 aydan 1 yıla kadar hapis.**

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırması

    İslam hukukunda mabetlerin ve mezarlıkların hürmeti mukaddestir. Mecelle ilkeleri ibadet alanlarına saldırıyı kamu vicdanına ve mukaddesata yapılmış tecavüz kabul eder.

    İlgili tecavüz suçları için TCK Madde 154 Hakkı Olmayan Yere Tecavüz yazısını okuyabilirsiniz.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Şikayete bağlı mıdır?
      Cevap: Re’sen soruşturulur, şikayet aranmaz.
  • TCK Madde 114- Siyasi Hakların Kullanılmasının Engellenmesi Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarının engellenmesi Siyasi Hakların Kullanılmasının Engellenmesi Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 114: “(1) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir kimsenin; a) Siyasi hakları kullanmasını, b) Seçim yapılmasını, siyasi parti faaliyetlerini engelleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Demokratik hakların kullanımına hukuka aykırı müdahaledir.

    Cezası

    1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Şura ve katılım kültürü İslam kamu hukukunun temel yapı taşlarındandır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Seçim dönemlerinde mi uygulanır?
      Cevap: Her zaman işlenebilir.
  • Emsal Kira Nedir? Neye Denir?

    Emsal kira (rayiç kira), kira hukukunda ve gayrimenkul hukukunda, aynı bölgede yer alan, benzer nitelikteki taşınmazların serbest piyasa koşullarındaki ortalama kira bedelidir.

    Kira Tespit Davalarında Emsal Kira

    TBK m. 344 uyarınca 5 yılı dolduran kira sözleşmelerinde hakim, emsal kira bedellerini dikkate alarak hakkaniyete uygun yeni kira bedelini belirler.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ecr-i misil ve icare maddelerinde açıklandığı üzere; taşınmazın kıymetine uygun piyasa kirasının esas alınması adalet kuralıdır.

    Edebi Eserlerde Emsal Kira Kavramı

    Kira anlaşmazlıkları edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Ev sahibinin talep ettiği miktar, çevredeki **emsal kira** raiçlerinin çok üzerindeydi.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Haksız işgallerde istenen tazminat Ecrimisil hesabında ana ölçüttür. Kiracının devri Alt Kira kurgusuyla yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Emsal kira tespiti nasıl yapılır?

    Mahkemece atanan bilirkişiler aracılığıyla civardaki benzer kiralık taşınmaz sözleşmeleri incelenerek yapılır.

    2. Emsal kira bedeli ne zaman istenebilir?

    Kira sözleşmesinin üzerinden 5 yıl geçtikten sonra açılacak kira tespit davasında istenebilir.

  • Emsal Ücret Nedir? Neye Denir?

    Emsal ücret, iş hukukunda ve borçlar hukukunda, işçinin veya hizmet sunanın kıdemi, unvanı, mesleki tecrübesi ve yaptığı işin niteliğine göre aynı sektörde ve benzer pozisyondakilere ödenen ortalama rayiç ücrettir.

    İş Hukukunda Emsal Ücret Tespiti

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “aynı işi yapanlara ödenen rayiç ücret” olarak tanımlanır. İşçinin bordroda gösterilen ücretinin gerçeği yansıtmadığı iddialarında (kayıt dışı ücret) emsal ücret araştırması yapılır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ecr-i misil maddesinde açıklandığı üzere; emeğin karşılığının adil belirlenmesi için emsal çalışanların kazancı esas tutulur.

    Edebi Eserlerde Emsal Ücret Kavramı

    İşçilerin emek mücadeleleri edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Mahkemenin yaptığı **emsal ücret** araştırması, yıllardır hakkı yenilen işçinin alacağını resmiyete kavuşturdu.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tespiti yapacak merci Bilirkişi olarak görev yapar. Mahkeme alacağa karar verdiğinde Eda Davası hükümleri uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Emsal ücret nereden sorulur?

    İlgili meslek odalarından, sendikalardan ve Türkiye İstatistik Kurumu’ndan (TÜİK) sorulur.

    2. Emsal ücret araştırması ne zaman yapılır?

    İşçinin gerçek ücretinin bordrodakinden farklı olduğu iddia edilen iş davalarında yapılır.

  • TCK Madde 174- Tehlikeli Maddelerin İzinsiz Bulundurulması Nedir?

    Ruhsatsız patlayıcı, yakıcı, aşındırıcı veya zehirli maddelerin izinsiz olarak imal edilmesi, taşınması veya bulundurulması TCK Madde 174’te düzenlenmiştir.

    Mevzuat Metni

    Madde 174: “(1) Ateşli silahlar dışında kalıp da patlayıcı, maddelerin izinsiz olarak imal eden, satan, taşıyan veya bulunduran kişi, dört yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Tehlikeli kimyasal veya patlayıcıların yasal izinler olmaksızın elde bulundurulmasıdır.

    Cezası

    **4 yıldan 8 yıla kadar hapis cezasıdır**.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Kamu güvenliğini tehlikeye atacak silah ve tehlikeli maddelerin izinsiz taşınması yasaklanmıştır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Kaçak patlayıcı bulundurmak bu kapsama girer mi?
      Cevap: Evet, izinsiz tüm patlayıcılar bu maddededir.