KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • TCK Madde 162- Taksirli İflas Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kendi kusuruyla ödemelerini aksatıp iflasa neden olması Taksirli İflas Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 162: “(1) Tacir olmanın gerekli kıldığı dikkat ve özenin gösterilmemesi dolayısıyla iflasa sebebiyet veren kişi, iflasına karar verilmiş olması halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Yasal Unsurları

    Ticari basiretsizlik, aşırı kumar veya aşırı lüks harcamalarla taksirli olarak batmaktır.

    Cezası

    **6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır**.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırması

    Mecelle’nin 92. maddesinde yer alan “Mübaşir müteammid olmasa da zâmin olur” ilkesi taksirli ticari zararların sorumluluğunu düzenler.

    İlgili kaçak kullanım suçları için TCK Madde 163 Karşılıksız Yararlanma sayfamıza bakın.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Hileli iflastan farkı nedir?
      Cevap: Hileli iflasta kast ve hileli mal kaçırma vardır; taksirli iflasta ise kusur ve basiretsizlik vardır.
  • Fiil Ehliyeti Nedir? Neye Denir?

    Fiil ehliyeti, medeni hukuk düzeninde, bir kişinin kendi iradi eylem ve davranışlarıyla borç altına girebilme, hak kazanabilme ve hukuki işlemler gerçekleştirebilme iktidarıdır.

    TMK m. 9-16 Uyarınca Fiil Ehliyeti Şartları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kendi fiilleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme ehliyeti” olarak tanımlanır. TMK uyarınca fiil ehliyetinin üç ana şartı vardır: Ergin olmak (reşitlik), ayırt etme gücüne sahip olmak (temyiz kudreti) ve kısıtlı olmamak.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ehliyyetü’l-edâ maddesinde belirtildiği üzere; fıkıhta eda ehliyeti, akli olgunluk (bülûğ ve rüşd) ile sabittir.

    Edebi Eserlerde Fiil Ehliyeti Kavramı

    Yasal yeterlilik edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Ergin yaşa ulaşıp kısıtlılığı kalktığında, hukuken tam bir **fiil ehliyeti** kazanarak kendi geleceğini tayin etme hakkına kavuştu.”
    Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Genel statü Ehliyet olarak adlandırılır. Ehliyeti kısıtlanmış olanlar Sınırlı Ehliyetsiz veya Tam Ehliyetsiz sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Fiil ehliyeti olmayanların yaptığı işlemler geçerli midir?

    Ayırt etme gücü olmayan tam ehliyetsizlerin işlemleri kesin olarak hükümsüzdür (yokluk/mutlak butlan).

    2. Hak ehliyeti ile fiil ehliyeti arasındaki fark nedir?

    Hak ehliyeti hak sahibi olabilme pasif yetkisidir; fiil ehliyeti ise kendi işlemleriyle hak kazanıp borç altına girebilme aktif yetkisidir.

  • TCK Madde 123- Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçu Nedir?

    Sırf huzur ve sükûn bozmak maksadıyla ısrarlı bir şekilde rahatsız etme eylemleri Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 123: “(1) Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseyi ısrarlı bir şekilde telefonla aramak, gürültü yapmak ya da başkaca bir surette hukuka aykırı olarak rahatsız eden kişi, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Israrlı arama, gürültü yapma gibi huzur bozucu eylemlerdir.

    Cezası

    Şikayet üzerine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Mecelle’nin 19. maddesindeki “Zarar ve mukabele-bizzarar yoktur” ilkesi çevreye ve kişilere rahatsızlık verilmesini yasaklar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Israrlı arama şart mı?
      Cevap: Evet, ısrarlı ve mutat dışı olması aranır.
  • Ferağ Takriri Nedir? Neye Denir?

    Ferağ takriri, tapu hukukunda, taşınmaz malikinin tapu sicil müdürü huzurunda, gayrimenkul üzerindeki mülkiyet hakkını veya ayni hakkı başkasına devrettiğine dair verdiği resmi sözlü ve yazılı irade beyanıdır.

    Ferağ Takririnin Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “tapuda mülkiyetin başkasına geçirilmesi için verilen resmi beyan” olarak açıklanır. Tapu Kanunu m. 26 gereğince ferağ takriri alınmadan tescil işlemi yapılamaz.

    TDV İslâm Ansiklopedisi takrir ve tapu maddelerinde açıklandığı üzere; hak sahibinin yetkili memur önünde iradesini ikrar ve beyan etmesi (takrir) mülkiyetin intikali için zorunludur.

    Edebi Eserlerde Ferağ Takriri

    Tapudaki resmi beyanlar edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Tapu memurunun önünde verilen **ferağ takriri** ile birlikte, yılların konağı resmi kütükte yeni sahibinin adına tescil olundu.”
    Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Takrir verilmesi Ferağ eylemini tamamlar. İşlem resmi resmi yetki ile yürütülür. Hak kazanımı Ayni Hak sonucunu doğurur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ferağ takriri vekaleten verilebilir mi?

    Evet, vekaletnamede özel yetki bulunması kaydıyla avukat veya vekil aracılığıyla ferağ takriri verilebilir.

    2. Ferağ takririnden vazgeçilebilir mi?

    Tapu kütüğüne tescil yapılıncaya kadar taraflar tek taraflı olarak takrirden vazgeçebilir.

  • TCK Madde 161- Hileli İflâs Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Tacirlerin alacaklılarını zarara uğratmak amacıyla malvarlıklarını eksiltici hileli tasarruflarda bulunması Hileli İflâs Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 161: “(1) Malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan tacir, iflasına karar verilmiş olması halinde, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Yasal Unsurları

    Alacaklılardan mal kaçırmak için muvazaalı satışlar yapmak, defterleri gizlemek veya hayali borç üretmektir.

    Cezası

    **3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezasıdır**.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırması

    İslam borçlar hukukunda borçlunun hile ile malını gizlemesi “hacır” (kısıtlama) sebebidir. Mecelle’nin 97. maddesi alacaklı haklarının korunmasını emreder.

    Taksirli durumlar için TCK Madde 162 Taksirli İflas Suçu yazısını okuyun.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: İflas kararı şart mıdır?
      Cevap: Evet, mahkemece verilmiş bir iflas kararının bulunması suçun ön şartıdır.
  • TCK Madde 122- Nefret ve Ayrımcılık Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep gibi sebeplerle ayrımcılık yapılması Nefret ve Ayrımcılık Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 122: “(1) Dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle; a) Bir kişinin kamu kurumu faaliyetinden yararlanmasının, b) Ekonomik faaliyette bulunmasının engellenmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Ayrımcılık temelli hak engellemeleridir.

    Cezası

    1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    İslam hukukunda eşitlik prensibi (Veda Hutbesi hükümleri) esastır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Hangi gerekçeler kapsamdadır?
      Cevap: Kanunda sayılan ayrımcılık temelleri geçerlidir.
  • Ferağ Nedir? Neye Denir?

    Ferağ, gayrimenkul (taşınmaz) hukukunda ve eşya hukukunda, bir kimsenin mülkiyetinde veya zilyetliğinde bulunan bir taşınmazı, hakkı veya mülkiyet payını başka bir kimseye rızasıyla devretmesi, mülkiyetten vazgeçip başkası lehine terk etmesi işlemidir.

    Ferağ Kavramının Fıkhi ve Tapu Hukukundaki Yeri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mülkiyet hakkını veya zilyetliği başkasına devretme, vazgeçme” şeklinde tanımlanır. İslâm ve Osmanlı arazi hukukunda (Mecelle) mîrî arazinin zilyetlik hakkının başkasına devredilmesi ferağ işlemiyle yürütülmekteydi.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ferağ ve mîrî arazi maddelerinde açıklandığı üzere; ferağ, mülkiyetin veya kullanım hakkının idare (tapu) huzurunda başkasına aktarılmasını ifade eder.

    Tapu Kanunu Uyarınca Ferağ İşlemleri

    2644 sayılı Tapu Kanunu uyarınca taşınmaz ferağı resmi şekilde yapılmadıkça hukuki sonuç doğurmaz. Ferağın satım, hibe veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi bir hukuki sebebe dayanması şarttır.

    Edebi Eserlerde Ferağ Kavramı

    Arazilerin devri ve tapu işlemleri edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Tapu dairesinde gerçekleşen **ferağ** merasiminden sonra köydeki aile toprağı resmiyetle yeni sahibine geçmişti.”
    Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ferağ beyanının tapuda verilmesi Ferağ Takriri olarak adlandırılır. Devir işlemi Devir esaslarına tabidir. İşlem sonucunda mülkiyet İktisap edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ferağ vermek ne demektir?

    Tapu sicil müdürlüğünde taşınmazın mülkiyetini başkasına devrettiğini resmi memur önünde beyan etmektir.

    2. İvazlı ve ivazsız ferağ nedir?

    Bir bedel karşılığında yapılan ferağ ivazlı (satış); karşılıksız yapılan ferağ ise ivazsızdır (bağışlama).

  • TCK Madde 160- Kaybolmuş Eşya Üzerinde Tasarruf Suçu Nedir? Cezası Ne Kadardır?

    Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş bir eşyanın sahibine iade edilmeyip mal edinilmesi Kaybolmuş Eşya Üzerinde Tasarruf Suçudur.

    Mevzuat Metni

    Madde 160: “(1) Kaybolmuş olması nedeniyle malikinin zilyedliğinden çıkmış olan ya da hata sonucu ele geçirilen eşya üzerinde, iade etmeksizin veya yetkili mercileri haberdar etmeksizin, malik gibi tasarrafta bulunan kişi, şikayet üzerine, bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

    Suçun Tanımı ve Yasal Unsurları

    Yolda bulunan veya yanlışlıkla teslim edilen malın sahibine verilmeyip sahiplenilmesidir.

    Cezası

    Şikayet üzerine **1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır**.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırması

    İslam hukukunda bu durum “Lukaṭa” (buluntu mal) hükümleriyle düzenlenmiştir. Buluntu malın ilan edilmesi ve korunması esastır; ilan etmeden sahiplenmek haram ve tazir sebebidir.

    İflas usulsüzlükleri için TCK Madde 161 Hileli İflas Suçu sayfamıza bakabilirsiniz.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Hırsızlıktan farkı nedir?
      Cevap: Hırsızlıkta mal zilyedin egemenlik alanından alınır; bu suçta ise mal zaten kaybolmuştur.
  • Fesih Nedir? Neye Denir?

    Fesih, borçlar hukukunda, iş hukukunda ve ticaret hukukunda, sürekli bir borç ilişkisini veya sözleşmeyi taraflardan birinin tek taraflı irade beyanıyla geleceğe etkili olarak sona erdirmesi eylemidir.

    Fesih Müessesesinin Fıkhi ve Pozitif Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “geçerli bir sözleşmenin geleceğe dönük olarak bozulması, hükümsüz kılınması” biçiminde açıklanır. İslâm borçlar hukukunda akitlerin bozulması fash veya ikâle (karşılıklı fesih) esaslarıyla düzenlenir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi fesih ve ikâle maddelerinde vurgulandığı üzere; akitte kusur veya ayıp ortaya çıktığında ya da haklı sebepler oluştuğunda akdin feshedilmesi tarafları zarardan koruyan yasal bir haktır.

    Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu Açısından Fesih

    Fesih hakkı yenilik doğuran (inşai) bir haktır. İş Kanunu m. 18-25 uyarınca işleşmenin haklı nedenle feshi veya geçerli nedenle feshi kıdem tazminatı ve işe iade haklarını doğrudan şekillendirir.

    Edebi Eserlerde Fesih Kavramı

    Sözleşmelerin bozulması ve ayrılık edebiyatımızda şöyle geçer:

    “İmzalanan o resmi **fesih** bildirimi, yıllardır süren ticari ortaklığın ve dostluğun nihai sonu demekti.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşmenin bozulması işlemi Akdin Feshi kurgusuna dayanır. Süreç Akit bağını söndürür. Bildirimler resmi ihbar ile iletilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Fesih ile dönme arasındaki temel fark nedir?

    Fesih sözleşmeyi geleceğe etkili olarak sona erdirir; dönme (ihsash) ise sözleşmeyi geçmişe etkili olarak baştan itibaren ortadan kaldırır.

    2. Fesih beyanı geri alınabilir mi?

    Yenilik doğuran bir hak olduğu için karşı tarafa ulaştıktan sonra kural olarak tek taraflı geri alınamaz.

  • TCK Madde 121- Dilekçe Hakkının Kullanılmasının Engellenmesi Nedir?

    Vatandaşların mercilere dilekçe verme haklarının engellenmesi TCK Madde 121’de cezalandırılmaktadır.

    Mevzuat Metni

    Madde 121: “(1) Kişinin belli bir hakkı kullanmak için yetkili kamu makamlarına başvurması hakkının kullanılmasının engellenmesi durumunda şikayet üzerine iki yıla kadar hapis cezası verilir.”

    Suçun Tanımı ve Unsurları

    Dilekçe hakkının kullanılmasının engellenmesidir.

    Cezası

    İki yıla kadar hapis cezasıdır.

    Mecelle ve İslam Hukuku Karşılaştırma

    Şikayet ve mazlumun hakkını arama hakkı İslam hukukunda esastır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    • Soru 1: Şikayete bağlı mıdır?
      Cevap: Evet, şikayete bağlıdır.