KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Maddi Hata Nedir? Neye Denir?

    Maddi hata, mahkeme kararlarında veya hukuki belgelerde kaleme alma, hesaplama, isim veya rakam yazımından kaynaklanan açık yanlışlıklardır.

    HMK m. 304 Uyarınca Maddi Hataların Düzeltilmesi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yazım veya hesap hataları gibi açık yanlışlıklar” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Maddi Hata

    “İlamın hüküm fıkrasındaki o **maddi hata** mahkemece re’sen düzeltildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hata düzeltmesi Ek Karar ile yapılır. Karar İlam metninde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Maddi hata her zaman düzeltilebilir mi?

    Evet, maddi hatalar hükmün kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın her zaman düzeltilebilir.

    2. Maddi hata ile hukuki hata aynı mıdır?

    Hayır, hukuki hata hakimin kanunu yanlış yorumlamasıdır; maddi hata ise kalem veya yazım yanlışıdır.

  • Lehtar Nedir? Neye Denir?

    Lehtar (lehdar), kıymetli evrakta, sigorta sözleşmelerinde veya poliçelerde hak sahibi olan, ödemenin kendisine yapılacağı bildirilen kimsedir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir belgeden yararlanan, lehine hak tanınan kimse” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Lehtar

    “Poliçenin üzerinde adı yazan **lehtar** parayı tahsil etmek üzere bankaya gitti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşme Akit kurallarına göre düzenlenir. Alacak hakkı Alacaklı konumundakine benzer.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Çekte lehtar kimdir?

    Çekin ödeneceği şahsın adının yazıldığı alacaklı kısımdır.

    2. Sigorta poliçesinde lehtar kimdir?

    Sigorta tazminatını almaya hak kazanan kimsedir.

  • Leh Nedir? Neye Denir?

    Leh, hukuk dilinde “bir kimsenin yararına, yararlandığı, fayda gördüğü veya hak kazandığı durumu” ifade eden terimdir. Karşıtı Aleyh kavramıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yarar, fayda, bir kimsenin menfaati” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Leh

    “Mahkemenin verdiği karar tamamen onun **leh** sonuçlanmıştı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşıtı Aleyh durumudur. Haklar Lehtar lehine doğar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Lehine karar verilmek ne demektir?

    Mahkemenin talebi haklı bularak hak sahibinin yararına hüküm kurmasıdır.

    2. Sanığın lehine olan kanun nedir?

    Ceza hukukunda suçtan sonra çıkan ve failin cezasını hafifleten yeni kanun hükümleri sanığın lehine uygulanır.

  • Kusur Nedir? Neye Denir?

    Kusur, hukukta, bir kişinin hukuka aykırı olan ve zarar doğuran sonucunu öngörebileceği veya önleyebileceği halde gerekli dikkat ve özeni göstermeme halidir (kast veya taksir).

    Kusur Sorumluluğunun Esasları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuka aykırı davranışı kınanabilirlik durumu” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kusur

    “Kazadaki **kusur** oranının bilirkişi raporuyla tespiti tazminat davasının seyrini belirledi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ağır derecedeki ihmaller Ağır Kusur kapsamındadır. Sorumlu kişi Fail veya sorumlu borçludur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kusur sorumluluğu nedir?

    Kişinin ancak kendi kusuru (ihmali veya kastı) oranında tazminat ödemesi esasına dayanan sorumluluk türüdür.

    2. Kusursuz sorumluluk halleri var mıdır?

    Evet, kanunun öngördüğü bazı özel hallerde (tehlike sorumluluğu vb.) kusur aranmaksızın sorumluluk doğar.

  • Kooperatif Nedir? Neye Denir?

    Kooperatif, ticaret hukukunda, tüzel kişiliğe sahip, ortakların ekonomik menfaatlerini ve özellikle mesleki ihtiyaçlarını karşılıklı yardımlaşma ilkesiyle sağladıkları ortaklık yapısıdır.

    1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların ihtiyaçlarını dayanışma ile karşılayan ortaklık” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kooperatif

    “Ev sahibi olmak için kurdukları **kooperatif** binası nihayet tamamlanmıştı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık bir Hükmi Şahıs statüsüdür. Yapılandırma Kanun hükümlerine tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kooperatifler ortak sorumluluğu nasıldır?

    Ana sözleşmede aksi belirtilmediği sürece ortaklar sınırlı sorumluluğa sahiptir.

    2. Kooperatif genel kurulu ne zaman yapılır?

    Her yıl hesap devresinin sonundan itibaren 6 ay içinde yapılması zorunludur.

  • Kovuşturma Nedir? Neye Denir?

    Kovuşturma, ceza muhakemesi hukukunda, iddianamenin kabulü kararıyla başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen ve mahkeme nezdinde yürütülen yargılama evresidir.

    CMK Sistematiğinde Kovuşturma

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “iddianamenin kabulüyle başlayıp dava kesinleşene kadar süren yargılama evresi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kovuşturma

    “Mahkeme salonunda başlayan **kovuşturma** evresi, gerçeği ortaya çıkarmak için sürüyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Öncesi Soruşturma aşamasıdır. Dava Ceza Davası olarak görülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Soruşturma ile kovuşturma arasındaki fark nedir?

    Soruşturma savcı tarafından yürütülen dava öncesi hazırlık evresidir; kovuşturma ise mahkeme nezdinde yürütülen yargılama evresidir.

    2. Kovuşturma evresi ne zaman başlar?

    Mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle resmi olarak başlar.

  • Kıymet Takdiri Nedir? Neye Denir?

    Kıymet takdiri, icra ve iflas hukukunda veya kamulaştırmada, haczedilen malların (taşınır veya taşınmazların) gerçek rayiç piyasa değerinin bilirkişi marifetiyle resmi olarak tespit edilmesidir.

    İİK m. 128 Uyarınca Değer Tespiti

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haczedilen malın değerinin belirlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kıymet Takdiri

    “İcra memurunun yaptığı **kıymet takdiri** raporu köşkün değerini gözler önüne serdi.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Değerleme Haciz işlemlerinden sonra yapılır. Rapor Bilirkişi tarafından hazırlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kıymet takdirine karşı itiraz süresi nedir?

    Kıymet takdirinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesinde şikayet yoluyla itiraz edilebilir.

    2. Kıymet takdiri hangi satışlarda zorunludur?

    İcra dairelerince yapılacak açık artırma (ihale) öncesi tüm hacizli mallar için zorunludur.

  • Kısmi Ödeme Nedir? Neye Denir?

    Kısmi ödeme, borçlar hukukunda, muaccel bir borcun tamamının değil, sadece bir bölümünün alacaklıya ödenmesi işlemidir.

    TBK m. 84 Uyarınca Kısmi Ödeme

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borcun bir kısmının ödenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kısmi Ödeme

    “Borçlunun yaptığı o **kısmi ödeme** alacaklının borcu tamamen kapattığı anlamına gelmiyordu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme işlemi İfa kurallarına tabidir. Bakiye kısım için İcra Takibi açılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Alacaklı kısmi ödemeyi reddedebilir mi?

    Borcun tamamı muaccel ise alacaklı kısmi ödemeyi kural olarak reddedebilir (TBK m. 84).

    2. Kısmi ödeme zamanaşımını keser mi?

    Evet, borçlunun kısmi ödemesi borcu ikrar niteliği taşıdığı için zamanaşımını keser.

  • Kısmi Dava Nedir? Neye Denir?

    Kısmi dava, alacağın sadece bir kısmının dava edildiği, kalan kısmının ise ileride açılacak ek dava ile talep edilmek üzere saklı tutulduğu dava türüdür.

    HMK m. 109 Uyarınca Kısmi Dava

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bölünebilir alacağın sadece bir kısmının dava edilmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kısmi Dava

    “Alacağın tamamı yerine açılan **kısmi dava**, yargılama giderlerini düşürmek için seçilmiş bir usul adımıydı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kalan kısım için Ek Dava açılabilir. Tür olarak Belirsiz Alacak Davası ile karıştırılmamalıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kısmi dava açıldığında zamanaşımı nasıl kesilir?

    Zamanaşımı sadece dava dilekçesinde talep edilen kısmi miktar için kesilir; istenmeyen kısım için zamanaşımı işlemeye devam eder.

    2. Her alacak için kısmi dava açılabilir mi?

    Yalnızca niteliği itibarıyla bölünebilir nitelikte olan alacaklar (para alacakları vb.) için kısmi dava açılabilir.

  • Kıdem Tazminatı Nedir? Neye Denir?

    Kıdem tazminatı, iş hukukunda, aynı işverenin işyerinde en az bir yıl çalışmış olan işçinin iş sözleşmesinin kanunda öngörülen hallerle sona ermesi durumunda işverence ödenmesi gereken yasal tazminattır.

    1475 Sayılı Kanun (Eski m. 14) Hükümleri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “en az bir yıl çalışmış işçiye işten ayrılışında ödenen tazminat” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kıdem Tazminatı

    “Yılların emeği karşılığı hak ettiği **kıdem tazminatı** işçinin gelecekteki güvencesiydi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme yükümlüsü İşveren, hak sahibi ise İşçi konumundadır. Hizmet süresi İşyeri kayıtlarıyla sabittir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

    Kural olarak istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz; ancak haklı fesih halleri veya emeklilik gibi istisnalar saklıdır.

    2. Kıdem tazminatı tavanı nedir?

    Devlet memuruna bir hizmet dönemi için ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesi tutarını aşamayacak şekilde belirlenen üst sınırdır.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by