KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • İhtirazi Kayıt Nedir? Neye Denir?

    İhtirazi kayıt (çekince), borçlar hukukunda ve idare hukukunda, bir borcun ifasında veya bir hakkın kullanılmasında, kişinin ileride hak talep edebilmek ya da itiraz hakkını saklı tutmak amacıyla koyduğu çekince kaydıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hak iddia edebilmek veya itiraz edebilmek için konulan çekince” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İhtirazi Kayıt

    “Ödemeyi yaparken senedin altına düştüğü o **ihtirazi kayıt**, ileride açacağı davanın temeliydi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Çekince koyarak borcun ödenmesi Borcun İfası esnasında yapılır. Hak saklı tutulur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtirazi kayıt neden konulur?

    Borcun tamamını ödemek zorunda kalan kişinin, fazladan ödediği kısmı geri isteyebilmek için hakkını saklı tutması amacıyla konulur.

    2. İhtirazi kayıt her zaman konulabilir mi?

    Kanunun ihtirazi kayıtla ödeme yapılmasını öngördüğü durumlarda (örneğin ihtirazi kayıtla vergi ödeme) geçerlidir.

  • İhtilaf Nedir? Neye Denir?

    İhtilaf, taraflar arasında hak, alacak veya sözleşme maddelerinin yorumlanması hususunda çıkan anlaşmazlık, uyuşmazlıktır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “anlaşmazlık, uyuşmazlık” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İhtilaf

    “İki komşu arasındaki o toprak **ihtilaf** davası mahkemeye taşındı.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Uyuşmazlıkların çözümü için Arabuluculuk veya Tahkim yolları denenir. Dava Dava yoluyla açılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtilaf ne demektir?

    Tarafların hukuki bir konuda anlaşamayarak anlaşmazlığa düşmesi demektir.

    2. İhtilaf nasıl çözülür?

    Sulh, arabuluculuk, tahkim veya mahkeme yoluyla çözülür.

  • İhtarname Nedir? Neye Denir?

    İhtarname, noterlik kanununa göre, hak sahibinin karşı tarafa borcunu ödemesini, sözleşmeye uymasını veya hakkını ihlal etmekten kaçınmasını ihtar ettiği resmi noter belgesidir.

    Noterlik Hukukunda İhtarname

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “noter aracılığıyla çekilen resmi uyarı belgesi” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ihtar ve temerrüt maddelerinde belirtildiği üzere; borçluyu temerrüde düşürmede resmi vesikalar en güvenilir ispat aracıdır.

    Edebi Eserlerde İhtarname Kavramı

    “Masasının üzerine bırakılan o noter tasdikli **ihtarname**, davanın kapıda olduğunu bildiren resmi bir uyarıydı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Evrak içeriği uyarılara İhtar niteliği taşır. İşlemi alan kişi Tebellüğ eder. Sonrasında İcra Takibi açılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtarname sadece noterden mi çekilir?

    Kural olarak ispat kolaylığı açısından noterden çekilir; ancak taahhütlü mektupla da ihtar çekilmesi mümkündür.

    2. İhtarname çekmek dava şartı mıdır?

    Bazı sözleşmelerde veya yasal durumlarda (kira tahliyesi vb.) ihtarname çekmek dava açabilmek için zorunlu ön şarttır.

  • İhtar Nedir? Neye Denir?

    İhtar, borçlar hukukunda ve usul hukukunda, bir kimseye yükümlülüğünü hatırlatma, uyarma ve borcun ifasını isteme yönündeki hukuki bildirimdir.

    İhtarın Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “uyarı, borçluya borcunu hatırlatma bildirimi” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ihtar ve temerrüt maddelerinde açıklandığı üzere; borçlunun temerrüde düşürülmesi için ihtar çekilmesi usuli ön şarttır.

    Edebi Eserlerde İhtar Kavramı

    “İşverenin verdiği o son yazılı **ihtar**, çalışma disiplinini hatırlatan resmi bir uyarıydı.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Resmi yazılı hali İhtarname belgesidir. Süreç borçlunun Gecikme Faizi ödemesini tetikler.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtar hangi hallerde zorunludur?

    Vadesi kesin olarak belirlenmemiş borçlarda borçluyu temerrüde düşürmek için ihtar çekilmesi zorunludur.

    2. İhtar sözlü yapılabilir mi?

    İspat kolaylığı açısından ihtarların yazılı veya noter kanalıyla yapılması esastır.

  • İhbar Nedir? Neye Denir?

    İhbar, hukukta ve idari işlemlerde, bir olayın, suçun, hakkın kullanılacağının veya bir hukuki durumun yetkili makamlara resmi olarak bildirilmesi, haber verilmesi eylemidir.

    İhbarın Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bildirimde bulunma, haber verme” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ihbar ve şahitlik maddelerinde açıklandığı üzere; suçların veya hak ihlallerinin mercilere bildirilmesi toplumsal güvenin sağlanmasında esastır.

    Edebi Eserlerde İhbar Kavramı

    “Emniyete yapılan o anonim **ihbar**, kaçakçıların saklandığı yeri milis kuvvetlerine bildirdi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Resmi bildirimler İhbarname belgesiyle yapılır. Suç bildirimleri Müşteki şikayetleriyle yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhbar ile şikâyet arasındaki fark nedir?

    İhbar bir olayın makamlara duyurulmasıdır; şikâyet ise suçtan zarar görenin cezalandırma iradesini açıklamasıdır.

    2. Asılsız ihbarda bulunmanın cezası var mıdır?

    Evet, bilerek asılsız ihbarda bulunanlar iftira veya suç uydurma suçundan cezalandırılır.

  • İhale Nedir? Neye Denir?

    İhale, idare ve icra hukukunda, bir malın, hizmetin veya yapım işinin en uygun şartları sunan kişiye resmi usullerle (açık artırma veya eksiltme) ihale komisyonu kararıyla verilmesi işlemidir.

    İhalenin Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “açık artırma veya eksiltme suretiyle bir işi veya malı başkasına verme” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi müzayede ve ihale maddelerinde açıklandığı üzere; açık artırma usulüyle satışların şeffaf yapılması fıkhi açıdan caiz ve esastır.

    Edebi Eserlerde İhale Kavramı

    “İcra dairesinde yapılan o açık artırma **ihale** sonucunda köşk yeni sahibine satıldı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İcra ihaleleri Haciz mallarının satışı için yapılır. İşlemler resmi İlam ve satış prosedürüne tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhalenin feshi davası nedir?

    İhale usulüne uygun yapılmadığı takdirde icra mahkemesinde açılan ihalenin iptali davasıdır.

    2. Kamu ihaleleri hangi kanuna tabidir?

    4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabidir.

  • İflas Nedir? Neye Denir?

    İflas, ticaret hukukunda ve icra-iflas hukukunda, borçlarını ödeyemeyen tacirlerin tüm malvarlığının mahkeme kararıyla toplanarak bütün alacaklılar adına eşitlik ilkesiyle tasfiye edilmesi (külli icra) durumudur.

    İflas Kurumunun Hukuki ve Fıkhi Altyapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlunun malvarlığının mahkeme kararıyla toptan tasfiye edilmesi” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi iflas maddesinde açıklandığı üzere; müflis borçlunun mallarının haczedilip alacaklılar arasında paylaştırılması fıkıhta kabul edilen adli bir tedbirdir.

    Edebi Eserlerde İflas Kavramı

    Ticari çökmeler edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Şirketin ilan ettiği o büyük **iflas**, yılların ticari emeğini bir günde yok etmişti.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İflas süreci Küllî İcra yoludur. Şirketlerin borca batıklığı Borca Batıklık tablosuyla tespit edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Herkes iflas edebilir mi?

    Kural olarak sadece tacirler ve tacir sayılan kişiler iflasa tabiidir; esnaf ve memurlar iflas edemez.

    2. İflas kararı hangi mahkeme tarafından verilir?

    Ticaret Mahkemeleri tarafından iflas kararı verilir.

  • İcra Takibi Nedir? Neye Denir?

    İcra takibi, alacaklının vadesi gelmiş alacağını tahsil etmek amacıyla icra dairesine başvurarak başlattığı ve borçlunun malvarlığına haciz konulmasını sağlayan yasal takip yoludur.

    İcra Takibinin Türleri ve İşleyişi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “alacaklının icra dairesi aracılığıyla borçludan alacağını istemesi” olarak tanımlanır. İlamlı ve ilamsız olarak yürütülür.

    TDV İslâm Ansiklopedisi borç tahsili ve icra maddelerinde belirtildiği üzere; hak sahibinin alacağına yasal yollarla kavuşması devlet teminatı altındadır.

    Edebi Eserlerde İcra Takibi

    “Başlatılan o **icra takibi** sonucunda tüccarın tüm banka hesaplarına haciz konuldu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Takibi başlatan Alacaklı tarafıdır. Süreç İlamsız İcra yoluyla açılabilir. Ödeme yapılmazsa Haciz uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İcra takibine nasıl itiraz edilir?

    Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal 7 günlük süre içinde ilgili icra dairesine dilekçeyle itiraz edilir.

    2. İtiraz edilmeyen icra takibi ne olur?

    Süresinde itiraz edilmeyen takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.

  • İcra Emri Nedir? Neye Denir?

    İcra emri, icra hukukunda, ilamlı icra takiplerinde icra dairesi tarafından borçluya gönderilen, hükmün gereğini (borcu veya teslimi) belirli bir sürede yerine getirmesini ihtar eden resmi ödeme emridir.

    İcra Emrinin Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ilamlı takiplerde borçluya çıkarılan ödeme ve icra emri” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi icra ve ilam maddelerinde açıklandığı üzere; mahkeme kararının infazı için borçluya resmi tebligatla bildirim yapılması usulün gereğidir.

    Edebi Eserlerde İcra Emri

    “Eline tutuşturulan o resmi **icra emri**, mahkeme kararının artık acı bir gerçeğe dönüştüğünü haykırıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Belge dayanağını mahkeme İlam kararından alır. Süreç İlamlı İcra takibinde uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İcra emrine itiraz edilebilir mi?

    İlamlı takiplerde borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı icra mahkemesinde ileri sürülebilir.

    2. İcra emrinde ödeme süresi ne kadardır?

    Kural olarak para alacaklarında 7 gündür.

  • İcra Nedir? Neye Denir?

    İcra, devletin yargı ve kolluk gücüne dayanarak, mahkeme kararlarının (ilamların) veya ödenmeyen borçların devlet eliyle zorla yerine getirilmesini, tahsil edilmesini sağlayan idari ve adli icra sistemidir.

    İcra Kurumunun Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlunun ödemediği borcunu devlet zoruyla ödetme süreci” olarak tanımlanır. İcra daireleri eliyle yürütülür.

    TDV İslâm Ansiklopedisi icra ve hacir maddelerinde açıklandığı üzere; alacaklıların haklarını korumak amacıyla devlet otoritesinin icra yetkisini kullanması kamu düzeni gereğidir.

    Edebi Eserlerde İcra

    “Sabahın erken saatlerinde kapıya gelen **icra** memurları, evin tüm eşyalarını haczetti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç İcra Takibi ile başlar. Borçluya İcra Emri gönderilir. Takip türü İlamlı İcra veya ilamsız olabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İcra dairesi mahkeme midir?

    Hayır, icra dairesi bir mahkeme değil, adli yargı bünyesinde yer alan idari bir icra organıdır (kararlarını icra mahkemeleri denetler).

    2. İcra takibi nasıl başlatılır?

    Alacaklının ilgili icra dairesine giderek veya UYAP üzerinden takip talebi açması ve harç yatırmasıyla başlatılır.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by