KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Menfi Tespit Davası Nedir? Neye Denir?

    Menfi tespit davası, borçlunun, hakkında icra takibi başlamadan önce veya takip sırasında borçlu olmadığını tespiti için açtığı mahkeme davasıdır.

    İİK m. 72 Uyarınca Menfi Tespit

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlu olunmadığının tespiti davası” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Menfi Tespit

    “Haksız senede karşı açtığı **menfi tespit davası** borç yükünden kurtulmasını sağladı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme yapıldıktan sonra açılan türü İstirdat davasıdır. İtiraz İcra Takibi sürecini etkiler.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Menfi tespit davası icrayı durdurur mu?

    Kural olarak icrayı durdurmaz; ancak %15’ten az olmamak üzere teminat yatırılarak icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesi tedbiren önlenebilir.

    2. Menfi tespit davası nerede açılır?

    Tüketici mahkemeleri veya genel hükümlere göre Asliye Hukuk/Ticaret Mahkemelerinde açılır.

  • Mecburi Dava Arkadaşlığı Nedir? Neye Denir?

    Mecburi dava arkadaşlığı (zorunlu dava arkadaşlığı), maddi hukukun gereği olarak birden fazla kişinin hak veya borç ortaklığı nedeniyle davayı birlikte açmak veya birlikte kendisine karşı açılmak zorunda olduğu usuli zorunluluktur.

    HMK m. 53 Uyarınca Zorunlu Dava Arkadaşlığı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “birden fazla kişinin birlikte dava açma veya kendisine karşı dava açılma zorunluluğu” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mecburi Dava Arkadaşlığı

    “Mirasçılar arasındaki **mecburi dava arkadaşlığı** nedeniyle tüm kardeşlerin dilekçede birlikte yer alması şarttı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Durum bir Dava Şartı eksikliği olarak incelenir. Süreç Mahkeme önünde yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mecburi dava arkadaşlığında tek başına dava açılabilir mi?

    Hayır, zorunlu dava arkadaşlarının davayı birlikte açması veya aleyhine birlikte açılması gerekir.

    2. Eksiklik halinde hakim ne karar verir?

    Hakim taraflara süre vererek eksik olan kişilerin davaya dahil edilmesini sağlar.

  • Mazeret Nedir? Neye Denir?

    Mazeret, usul hukukunda, tarafların veya vekillerinin duruşmaya katılamamasına veya süresinde işlem yapamamasına yol açan, haklı ve belgelendirilebilir mazeret halidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “duruşmaya katılamama veya süreyi kaçırma için sunulan haklı mazeret” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mazeret

    “Avukatın sunduğu resmi sağlık raporu kabul edilebilir bir **mazeret** sayıldı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kabul edilen mazeret Eski Hale Getirme koşullarını doğurabilir. Duruşma Duruşma günü ertelenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Her mazeret hakim tarafından kabul edilir mi?

    Hayır, mazeretin haklı ve belgelendirilebilir olması (örneğin ani hastalık, vefat) hakibin takdirine bağlıdır.

    2. Mazeret bildirilmezse ne olur?

    Mazeretsiz duruşmaya gelmeyen tarafın yokluğunda duruşmaya devam edilir.

  • Manevi Tazminat Nedir? Neye Denir?

    Manevi tazminat, kişilik haklarının hukuka aykırı olarak saldırıya uğraması sonucu duyulan elemin, acının ve ruhsal çöküntünün telafisi amacıyla hükmedilen tazminattır.

    TBK m. 56 Uyarınca Manevi Tazminat

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kişilik haklarının ihlali nedeniyle duyulan acının hafifletilmesi için ödenen tazminat” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Manevi Tazminat

    “Haksızlığa uğramanın yarattığı elem için hükmedilen **manevi tazminat** bir nebze olsun adaleti sağladı.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Zarar veren Kusur sahibidir. Karşılığı Maddi Tazminat davasıyla birlikte talep edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Manevi tazminat zenginleşme aracı olabilir mi?

    Hayır, kanun gereği manevi tazminat zenginleşme amacı güdemez; sadece tatmin ve huzur duygusu sağlamalıdır.

    2. Manevi tazminat davası açma süresi nedir?

    Haksız fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve herhalde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıldır.

  • Maktu Harç Nedir? Neye Denir?

    Maktu harç, dava değerine bakılmaksızın kanunla sabit bir tutar olarak belirlenen ve belirli dava türlerinde alınan yargılama harcıdır.

    Harçlar Kanunu Sistematiği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dava değerine göre değişmeyen sabit harç” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Maktu Harç

    “Boşanma davası açmak için vezneye ödenen **maktu harç** tutarı sabitti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşıtı Harç tarifesindeki nispi harçtır. İşlem Mahkeme veznesine yatırılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Hangi davalarda maktu harç alınır?

    Şahıs varlığına ilişkin davalarda (boşanma, velayet vb.) ve değeri ölçülemeyen tespit davalarında maktu harç alınır.

    2. Maktu harç ile nispi harç arasındaki fark nedir?

    Maktu harç sabittir; nispi harç ise dava edilen mal veya paranın değerine oranlı olarak hesaplanır.

  • Mahsup Nedir? Neye Denir?

    Mahsup, borçlar hukukunda ve vergi hukukunda, iki taraflı karşılıklı alacakların veya önceden yapılan ödemelerin birbirine mahsup edilerek (mahsup yoluyla düşülerek) bakiye tutarın belirlenmesi işlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “karşılıklı alacakların birbirine düşülmesi, hesaptan düşme” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mahsup

    “Önceden yapılan avans ödemesi tazminat tutarından **mahsup** edildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mahsup işlemi Borcun Sona Ermesi hallerinden olan takas ile benzerlik gösterir. Ödeme Kısmi Ödeme durumlarında hesaplanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ceza hukukunda mahsup ne demektir?

    Sanığın gözaltında veya tutuklulukta geçirdiği sürelerin hükmedilen hapis cezasından düşülmesidir.

    2. Vergi mahsup nedir?

    Fazla ödenen vergilerin gelecek dönem vergi borçlarına mahsup edilmesidir.

  • Mahkeme Nedir? Neye Denir?

    Mahkeme, bağımsız yargı yetkisini kullanarak uyuşmazlıkları çözen, hukuka uygunluk denetimi yapan ve adalet sağlayan resmi yargı organıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yargılama görevi yapan devlet organı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mahkeme

    “Kapısından içeri girdiği **mahkeme** salonu onun kaderini belirleyecekti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mahkemeler Adli Yargı kolunda görev yapar. Kararları İlam belgesine bağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mahkeme bağımsızlığı ne demektir?

    Anayasa uyarınca hiçbir organ, makam veya kişi mahkemelere emir ve talimat veremez.

    2. İlk derece mahkemesi ne anlama gelir?

    Uyuşmazlığın ilk defa görüldüğü ve delillerin toplandığı temel mahkemelerdir.

  • Maddi Hata Nedir? Neye Denir?

    Maddi hata, mahkeme kararlarında veya hukuki belgelerde kaleme alma, hesaplama, isim veya rakam yazımından kaynaklanan açık yanlışlıklardır.

    HMK m. 304 Uyarınca Maddi Hataların Düzeltilmesi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yazım veya hesap hataları gibi açık yanlışlıklar” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Maddi Hata

    “İlamın hüküm fıkrasındaki o **maddi hata** mahkemece re’sen düzeltildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hata düzeltmesi Ek Karar ile yapılır. Karar İlam metninde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Maddi hata her zaman düzeltilebilir mi?

    Evet, maddi hatalar hükmün kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın her zaman düzeltilebilir.

    2. Maddi hata ile hukuki hata aynı mıdır?

    Hayır, hukuki hata hakimin kanunu yanlış yorumlamasıdır; maddi hata ise kalem veya yazım yanlışıdır.

  • Lehtar Nedir? Neye Denir?

    Lehtar (lehdar), kıymetli evrakta, sigorta sözleşmelerinde veya poliçelerde hak sahibi olan, ödemenin kendisine yapılacağı bildirilen kimsedir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir belgeden yararlanan, lehine hak tanınan kimse” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Lehtar

    “Poliçenin üzerinde adı yazan **lehtar** parayı tahsil etmek üzere bankaya gitti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşme Akit kurallarına göre düzenlenir. Alacak hakkı Alacaklı konumundakine benzer.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Çekte lehtar kimdir?

    Çekin ödeneceği şahsın adının yazıldığı alacaklı kısımdır.

    2. Sigorta poliçesinde lehtar kimdir?

    Sigorta tazminatını almaya hak kazanan kimsedir.

  • Leh Nedir? Neye Denir?

    Leh, hukuk dilinde “bir kimsenin yararına, yararlandığı, fayda gördüğü veya hak kazandığı durumu” ifade eden terimdir. Karşıtı Aleyh kavramıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yarar, fayda, bir kimsenin menfaati” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Leh

    “Mahkemenin verdiği karar tamamen onun **leh** sonuçlanmıştı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşıtı Aleyh durumudur. Haklar Lehtar lehine doğar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Lehine karar verilmek ne demektir?

    Mahkemenin talebi haklı bularak hak sahibinin yararına hüküm kurmasıdır.

    2. Sanığın lehine olan kanun nedir?

    Ceza hukukunda suçtan sonra çıkan ve failin cezasını hafifleten yeni kanun hükümleri sanığın lehine uygulanır.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by